(растения плющ и клюква) лабораторная работа «изучение морфологических особенностей растений различных видов» цель: обеспечить усвоение понятия морфологического критерия вида, закрепить умение составить описательную характеристику растений. оборудование: живые растения или гербарные материалы растений разных видов. ход работы рассмотрите растения двух видов, запишите их название, составьте морфологическую характеристику растений каждого вида, т.е. опишите особенности их внешнего строения (особенности листьев, стеблей, корней, цветков, плодов сравните растения двух видов, выявите черты сходства и различия. чем объясняются сходства и различия растений? методические рекомендации: строение стебля. тип стебля: травянистый, деревянистый. по направлению роста стебля: прямостоячие, вьющиеся, лазающие, ползучие. строение листа. листья простые или сложные. тип строения листа: черешковый, сидячий. жилкование листовой пластинки: параллельное, дуговое, сетчатое. форма края листовой пластинки: цельный, зубчатый, пильчатый, городчатый. строение цветка. околоцветник: двойной (имеется чашечка и венчик), простой (нет чашелистиков). цветки: правильные (лепестки околоцветника располагаются так, что через него можно провести несколько плоскостей симметрии), неправильные (цветки, через которые можно провести одну плоскость симметрии) цветки обоеполые (имеется в цветке и тычинка и пестик) или раздельнополые ( одни цветки имеют только пестик, а другие только тычинки) соцветия. кисть, зонтик, початок, головка, колос, завиток, метелка, сложный зонтик, корзинка, сложный колос, щиток) плоды. простой (н-р пшеница) или сборный (н-р малина). по количеству семян: многосемянные, односемянные. корень. у двудольных – стержневая корневая система (хорошо развит главный корень), у однодольных – мочковатая корневая система (все корни одинаковы).

Плющ обыкновенный
(Hedera helix)
Домен: Эукариоты
Царство: Растения
Отдел: Цветковые
Класс: Двудольные
Порядок: Зонтикоцветные
Семейство: Аралиевое
Подсемейство: Аралиевое
Род: Плющ
Вид: Плющ обыкновенный
Листья имеет кожистые, голые, блестящие, на бесплодных побегах сердцевидные, на цветоносных ветках - цельные ромбовидно-яйцевидные.
Цветки жёлто-зелёные, в простых зонтиках, собраны кистью. Цветёт в сентябре-октябре.
Плод - ягода, сначала зелёная, потом чёрная, несъедобна для человека, но сервис пищей для птиц, которые и распространяют семена с экскрементами.

Клюква обыкновенная
(Vaccinium oxycoccos)
Домен: Эукариоты
Царство: Растения
Отдел: Цветковые
Класс: Двудольные
Порядок: Верескоцветные
Семейство: Вересковые
Подсемейство: Вакциниевые
Триба: Вакциниевые
Род: Вакциниум
Корневая система - стержневая. На корнях клюквы живёт гриб, нити которого плотно соединяются с клетками корня и области микоризу. Нити гриба принимают из почвы питательные растворы и передают их корням.
Листья очерёдные, длиной от 3 до 15 мм, шириной от 1 до 6 мм, яйцевидные или продолговатые с коротким черешком. Листовая пластинка тёмно-зелёная, снизу - пепельная (белая), остающаяся на зиму. На нижней поверхности листа, воспаление, разрушение окружающей среды.
Цветки светло-пурпуровые или розовые, правильные, обращены рыльцем книзу (поникшие). На цветоножке, которая может быть достаточно длинной (у клюквы обыкновенной ее длина может быть почти до 5 см). Доля чашечка четыре. Венчик глубоко-четырёхраздельный (но встречаются цветки и с пятью лепестками); лепестки отогнуты назад. Тычинок восемь. Пестик один. Завязь нижняя. В условиях европейской части России цветёт в мае-июне. Продолжительность жизни одного цветка клюквы обыкновенной - 18 дней.

1 Зертханада кем дегенде екі адам жұмыс орындауы керек.

2 Жұмыс орындаушылар қауіпсіздік техникасы мен өрт қауіпсіздігін білуі тиіс.

3 Зертханада тамақ ішуге, шылым шегуге және химиялық ыдыстардан су ішуге тиым салынады.

4 Әр жұмыс орындаушы өрт сөндіргіштің қолдану ережесін және оның қай жерде тұрғанын білуі тиіс.

5 Жұмысқа кіріспес бұрын реактивтердің құрамы мен олармен жұмыс жасау кезінде сақталатын ережелерді білуі тиіс.

6 Тәжірибелерді кір ыдыста жасауға болмайды. Тәжірибе жасалып болған соң ыдысты жуу керек.

7 Зертханалық құрылғыларды және іске қосылған күйдегі құралдарды қараусыз қалдыруға болмайды.

8 Жұмыс жасау барысында барлық қауіпсіздік ережелерін сақтау керек.

9 Реактивтерді тілге тигізуге тиым салынады.

10 Қайнап жатқан сұйықтыққа еңкеюге және басқа жұмыс орындаушыларға қарай ол ыдыстарды сілтеуге болмайды.

11 Этикеткасы жоқ ыдыстармен жұмыс жасауға тиым салынады.

12 Реактивтердің иісін абайлап иіскеу керек.

13 Жұмыс біткен соң, жұмыс орнын тазалап, газды, суды, электр энергиясын өшіру керек.

14 Қосылған күйдегі электр плитасын және жанып тұрған газды қалдырмау керек.

15 Раковинаға қышқыл қалдықтарын, жанғыш және ыстық сұйықтықтарды құюға, қағазды, сіріңкені, құмды тастауға болмайды.

16 Аузы жабық ыдыстардағы және аппараттардағы сұйықтықтарды қыздыруға болмайды, тек арнайы аппараттарда ғана қыздыру керек.

17 Әр жұмыс орындаушы дәрі қобдишаcының орналасқан жерін және жарақат алып қалған адамға алғашқы көмек көрсете білуі тиіс.

Қауіпсіздік техникасы — еңбекті қорғаудың бір түрі; жұмыс атқарушыларға қауіпті өндірістік факторлардың әсер етуіне жол бермейтін ұйымдастырушылық және техникалық шаралар мен құралдардың жүйесі; еңбекті қорғау қағидаларының кұрамдас бөлігі.

Жұмыскерлердің денсаулығы мен өміріне қауіп төндіретін өндіріс жағдайларының алдын алудың ұйымдастырушылық-техникалық шаралары мен құралдарының жүйесі.[1]

Қауіпсіздік техникасы жөніндегі шаралардың жүзеге асырылуы, сондай-ақ қауіпсіздік техникасы техникалық құрамдарының жасалуы мен қолданылуы нормативтік-техникалық құжаттаманың — стандарттардың, ережелердің, нормалардың, нұсқаулардың негізінде жүргізіледі.