Якія справы вынікаюць паміж вадой і марозам на рэчцы? З якім пачуццём піша пра гэта аўтар? Растлумачце радкі: Але дарма : жывую сілу Не запраторыш ты ў магілу, Мароз бязжаласны і люты?

Паэт піша аб гэтым з узрушаным пачуццём, ён нібыта перажывае за скаваную лёдам раку.

“Марозік крэпіць, лёд таўшчэе,

І рэчка вольная нямее,

Да дна вадзіца вымярзае

І ходу, бедная, не мае,

І цесна там ёй, і няміла

Яе халодная магіла;

Але дарма: жывую сілу

Не запраторыш ты ў магілу,

Мароз бязжаласны і люты!

Хоць ты звязаў і крэпка путы,

Скаваў і рэчкі і азёры

І ўсё заціснуў пад запоры,

Разлёгшысь лёдам і снягамі

Над чыстым полем і лугамі,

Ды ты жыцця, брат, не здалееш,

Як ты ні дурыш, ні шалееш.

Глядзі — скрозь ковы ледзяныя

Сачацца кропелькі жывыя,

Дарогу новую шукаюць

І лёд вадою заліваюць.

І праўда: рэчачка-крынічка,

Хаця і мелка, невялічка,

Але такую сілу мае,

Што лёд угору падымае

І ломіць глызу, як націну.

— Гэ, брэшаш ты, мароз, не згіну

Я пад карою ледзяною,

Пабарукаемся з табою! —

Як бы гаворыць смела, гулка

Марозу бойкая рачулка.

І між марозам і вадою

На гэтай рэчачцы зімою

Такія справы вынікаюць…”

Паэт мае на ўвазе сцвярджэнне, што жывая сіла народа прачнецца і вырвецца на свабоду, якімі б цяжкімі не былі б выпрабаванні і лютымі ворагі.

На перший погляд нам здається, що ми прекрасно розуміємо як виглядає людина і що вона із себе представляє. Але чи так це насправді? Вважається, що людина найбільш розвинена жива істота на планеті, і тому повинна мати свідомо моральну поведінку.

Тому, виходячи з цього, бути людиною – це значить нести в собі всі кращі якості, дарувати добро і тепло, допомагати тим, хто слабший за тебе, дбати про тих, хто потребує до та підтримки, любити, поважати та берегти природу і братів наших менших – тварин, і намагатися примножити мир і щастя на Землі.

Бути людиною – це означає мати здатність погасити в собі все погане і розвивати тільки хороші, позитивні якості.

Бути людиною – це не тільки почесне звання, а й велика відповідальність.

Відповідальність перед собою і людьми за свої вчинки, за свої слова і діяння. Всі ми люди, але не кожному вдається проявити в житті всі людські якості, такі як – любов, милосердя, співчуття, розуміння, терпіння, турбота, доброта, розсудливість, справедливість, стриманість, працьовитість, вихованість – всього цього і багато чого іншого потрібно вчитися довгі роки.

Людина – це особистість, що жертвує своїм часом і силами для того, щоб до ншому, вона співчуває і допомагає комусь своєю добротою і чуйністю. Я маю на увазі людей, які відгукнулися на до звичайним перехожим, з якими їх нічого не пов’язує: до знайти втрачене, підказали дорогу і так далі.

Тому щоб бути людиною і придбати вищевказані позитивні якості, потрібно продовжувати вчитися та розвиватися все своє життя, пізнаючи нові знання і межі своєї людяності.

Шығыстың ғұлама ойшылы Әбу Насыр әл-Фараби 870 жылы бүгінде Отырар аталатын, Арыс өзенінің Сырға барып құятын сағасындағы Фараб қаласында дүниеге келді (қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысындағы Отырар қаласының маңайындағы ортағасырлық қала). Фарабидің толық аты-жөні Әбу-Насыр Мұхаммед Иби Мұхаммед ибн Ұзлағ ибн Тархан Әл-Фараби. Әл-Фараби түрік тайпасының дәулетті бір ортасынан шыққаны бізге мәлім, бұған дәлел оның толық аты жөнінде "Тархан" деген атаудың болуы. Туған жері қазақтың ежелгі қаласы Отырарды арабтар Барба-Фараб деп атап кеткен, осыдан барып ол Әбу Насыр әл-Фараби, яғни Фарабтан шыққан Әбу Насыр атанған. Сол тұста өмір сүргендердің қалдырған жазбаларына қарағанда, Отырар қаласы IX ғасырда тарихи қатынастар мен сауда жолдарының торабындағы аса ірі мәдениет орталығы болған.

Әбу Насыр бала күнінен ғылымға үйір болып өсті, оның бақытына қарай сол заманда Отырарда аса бай кітапхана бар еді. Әл-Фараби парсы, грек тілдерін үйренеді, осы тілде ғылыми трактаттар оқиды. Фараб пен Бұқарада бастапқы білім алған соң әл-Фараби өз білімін жетілдіру мақсатында Бағдатқа аттанады. Фарабидің дүниетанымының қалыптасуына Мерв мектебінің ғылыми дәстүрлері мен философиялық бағдарлары өз әсерін қалдырды. Бағдадта әл-Фараби ғылым мен әртүрлі пәндерді оқиды. Білімге деген құштарлығының арқасында әл-Фараби сол уақыттағы ғылым мен білімнің ордасы саналған Дамаск, Халеб, Каир, Шаш, Самарқан, Бұхара, Мерв, Нишапур, Рей, Хамадан қалаларында да болып, білімін үнемі жетілдірумен болды. Сол қалаларда оқыды, еңбек етті. Шығыстың осы шаһарларында ол өз дәуірінің ең көрнекті ғалымдарымен, көркем сөз деректерімен танысады. Олардан тәлім-тәрбие алады.

Әл-Фараби – көрнекті ойшыл, өзінің замандастарының арасындағы ең ірі ғалым, философ және шығыс аристотелизмінің ең ірі өкілі. Өзінің білімділігі мен сауаттылығының арқасында "Екінші Ұстаз" атауына ие болды. Әл-Фарабидің шығармашылық мұрасы орасан зор (150-ге жуық философиялық және ғылыми трактаттар), ал оның айналысқан ғылыми салалары ол – философия мен логика, саясат пен этика, музыка мен астрономия. Ғылыми еңбектерінің ең әйгілісі "Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары жайлы трактат" деп аталады. Оның атақты “Музыка туралы үлкен трактат” деген шығармасы әлемнің көптеген тілдеріне аударылған.

Әл-Фараби философия саласы бойынша грек ойшылы Аристотельдің "Категориялар", "Метафизика", "Герменевтика", "Риторика", "Поэтика", бірінші және екінші "Аналитика", "Топикасы" және т.б көптеген еңбектеріне түсініктемелер жазды.