Литосфералық тақталар -Жер литосферасының мейілінше ауқымды бөліктері. Литосфералық тақталар тектоникасы, немесе жаңа жаһандык тектоника деп аталатын геотектоникалық тұжырымдамаға сәйкес, жердің литосфералық қабаты он бес шамалы ірі-ірі дербес литосфералық тақталарға дараланған; бұл тақталардың әрқайсысы астеносфера бетімен көлбеу бағытта ұдайы жылжып отырады (континенттер ығуы, мұхит түбінің спредингі). Әрбір литосфералық тақта мүхиттық орталық жоталардың нақ орта тұсына сәйкес келетін мұхиттық рифтер түрінде көрініс беретін созылу аймағынан Беньофф-Заварицкий-Вадати белдемі деп аталатын сығымдалу белдеміне қарай жылжиды. Аталған белдем екі қозғалмалы тақтаның бір-бірімен соқтығысу аймағы болып табылады, бұл соқтығысу жұқа мұхиттық литосфераның біршама қалың континенттік литосфера астына қарай сұғынуы (субдукция) немесе екі континенттің соқтығысуы (коллизия) нәтижесінде туындайды. Литосфералық тақталардың созылу не бір-бірінен ажырау шекаралары "дивергенттік шекаралар" деп аталса, олардың соқтығысу аймақтары "конвергенттік шекара" деп аталады. Литосфералық тақталар тектоникасы тұжырымдамасына сәйкес, Жер шарындағы тектоникалык белсенділік (жерсілкінулер, жанартаулар әрекеті, жылу ағымдарының жоғары мөлшері, цунами толқындары және т.б.) тек қана осы литосфера шекараларына шоғырланған (бұл өңірлер. Жекелеген Л.т-лардың көлбеу бағытта жылжу жылдамдығы орта есеппен жылына 1—2 см-ден 10—12 см-ге дейін жететіндігі анықталған. [1]
для россии характерно распространение всех типов рельефа. такое разнообразие объясняется, прежде всего, большими размерами территории и сложной геологической этой территории, что в свою очередь определило разнообразие полезных ископаемых.горные системы расположены в основном на границах литосферных плит, а равнины находятся на участках малоподвижных платформ. для отдельных геологических периодов характерны свои сочетания условий, наиболее благоприятных для образования того или иного полезного ископаемого.
рудные полезные ископаемые образовались из магмы, проникшей в земную кору. магматическая деятельность наиболее активно проявляется в сейсмически активных зонах, поэтому рудные полезные ископаемые к складчатым областям. там, где магматическая деятельность проявилась на ранних стадиях развития пояса, медные, медно-никелевые, хромовые, месторождения платины. там, где магматическая деятельность проявилась на поздних стадиях, свинцово-цинковые руды, золото, серебро, оловянные, вольфрамовые руды. в пределах платформ рудные ископаемые к складчатому основанию, которое на большей их части погребено под мощным осадочным чехлом. основные полезные ископаемые платформ связаны с их осадочным чехлом. прежде всего, это — горючие ископаемые. на дне морей, озер и в болотах накапливались органические остатки, превратившиеся в дальнейшем в обширные нефтяные и газовые месторождения, залежи каменного и бурого угля, горючие сланцы
Поделитесь своими знаниями, ответьте на вопрос: