Кезектес салалас сөйлемге 5 мысал керек

Кезектес салаластың  құрамындағы жай сөйлемдері айтылған  іс-әрекеттіңкезектесіп жүзеге асуын  көрсетеді. кезектес салаластың құрамындағы жай сөйлемдер  бірде, біресе, кейде  деген  кезектес мәнді  жалғаулық шылауларарқылы тек  салаласа байланысады  да, араларына  үтір  қойылады. мысалы: бірде  желбіреген ақ сәулелі дала кездеседі,  кейде  қызыл бұйра тобылғылы адырлар ұшырасады,  біресе  көкала қамысты көлдер кездеседі.  салалас құрмалас  сөйлемнің  түрлері, жалғаулық шылаулары  мен  тыныс белгісінің  кестесі  №түрлеріжалғаулықтарытыныс белгісі1ыңғайлас салаласжәне, да, де, та, те, әрі.үтір2қарсылықты салаласбірақ, сонда да, дегенмен,алайда, әйтсе де, сөйтсе де.үтір, үтір мен сызықша3түсіндірмелі салаласжалғаулығы жоқ. сонша, сондай, сол, соншалық, мынау, мынадай сілтеу есімдіктері арқылы байланысады.қос нүкте, сызықша  4себеп-салдар салаласөйткені, сондықтан, себебі, сол үшін, сол себепті, неге десеңіз, т.б.үтір, қос нүкте немесе сызықша  5талғаулы салаласне, немесе, я, яки, болмаса,әйтпесе, не болмаса, әлде.я болмаса,үтір    6кезектес салаласкейде, бірде, біресе.

Қазақ халқында табиғатты құрмет тұтады. қазақтар жұлдыздарға қарап бағыт бағдарды болжаған. табиғат біздің сыраушымыз,байлығымыз,күнделікті тынығатын сарайымыз. табиғат –ң еңбегінсіз, игілігі үшін жаралған жаратылыстың сыйы. табиғаттың патшасы деген ұғым бар. сондықтан табиғат үшін - асыл ана. өйткені табиғатта,тіршілікте өсіп-өніп, жетілген.қажетін алып, өз пайдасына жаратқан. табиғат –ырыздықтың,ырыс пен мол қазынаның кайнар көзі , денсаулығының сенімді сақинасы. ұрпақтан –ұрпаққа мол мұра ретінде калушы.табиғаттағы жануарлардың мүйізінен немесе өсімдіктің тамырынан халық емшілері дәрі – дәрмектер жасаган сонымен қатар ағзасына дәрінің септігін тиерін анықтаған.табиғаттың сырын білмей, қалай болса солай пайдалану ойға қонымсыз. өйткені оның салдарынан табиғат байлықтары кеми түседі. қазіргі таңда табиғаттың ластануы үлкен , аса зор мәселе. бұл барлық дүние жүзінде қарастырылуда. табиғат – сөз жетпес сұлулық , баға жетпес қазына,көз тоймайтын әсемдік ,айтып жеткізе алмайтын қыры мен сыры мол құбылыс болғанымен қазір сол табиғат нашарлап,ластануда соның салдарынан өміріне өте қауіпті жағдай тудыруда . біз табиғаттағы әрбір жайқалып тұрған гүлге,мәуелеп тұрған ағашқа қамқорлық танытуымыз қажет. «бір тал кессең , он тал ек» демекші, айналамызда табиғаттан лас иісті, ауру тудырушы бактерияларды жоюшы тал,жасыл желек. -тозаң,қатты суық және ыстық желдерден ,микробтар,түтін, улы газдар мен бактериялардан бастау алады. мен өзімнің туған өлкеме қарағай т.б ағаш түрлерін ексе екен деймін. табиғаттың зардаптарына төтеп беру үшін табиғатты қорғауымыз керек. 

Оралхан Бөкей – есімі дүние жүзіне танымал жазушы. Оралхан Бөкейдің шығармалары дүние жүзінің көптеген тілдеріне орыс, ағылшын, француз, неміс, жапон, араб, қытай және басқа да ұлы халықтар тілдеріне аударылған. Оның өзге тілде жарық көрген шығармалары - «След молний», молодая гвардия, М, 1978; «Поющие барханы», Советский писатель, М, 1981; «Чағылған», Қырғыстан, Фр., 1981; «След молнии», Христо Данов, Болгария, 1981; «Кербұғы», Эстония, 1981; «Крик», Советский писатель, М, 1984; «Үркер ауып барады», Фольк Унд Вельт, Берлин, 1982 Оралхан Бөкейдің шығармаларынан «Кісікиік» (1985, режиссері М.Самағұлов), «Сайтан көпір» (1986, режисері Д.Манабаев) көркем фильмдері және «Кербұғы» (1986, балетмейстер Б.Аюханов) балеті қойылды.

1994 жылы оралхан Бөкейдің повестері «Таңдамалы» 1 том болып, 1996 жылы повестері мен романдары «Таңдамалы» 2 том «Жазушы» ба жарық көрді.