Реферат про кудайбергена жубанова на казахском языке.

Жұбанов құдайберген қуанұлы(19.12.1899, ақтөбе облысы, темір ауданы – 25.2. 1938) –  тіл  білімі саласындағы алғашқы қазақпрофессоры  (1932), түркітанушы,педагог  [1]. алғашқыда оспан ишанның мешітінен дәріс алып, араб тілін үйренеді. 1918 жылы електегі екі кластық орыс-қазақ училищесін бітірген. темір-орқаш болысының әуелі хатшысы, кейін төрағасы болады. 1920 жылы  орынборқаласындағы “хусайния” медресесін бітіреді.  араб,  парсы,  орыс,  латын,түрік,  жапон,  француз,  ағылшын,неміс  тілдерін меңгереді. 1920 жылы “ай” атты журнал ұйымдастырып, оның бетінде м.горькийдің “сұңқар туралы жыр”, “дауылпаз туралы жыр”, “хан мен ұлы”, т.б. шығармаларын қазақ тіліне аударып жариялаған. ақындық, жазушылық өнерімен де танылып, өлең, пьеса, т.б. жазған. мысалы, “мақпал – сегіз” дастанының желісі бойынша жұбанов тілепбергеновпен бірігіп жазған пьесасы ақтөбедегі кеңес-партия мектебінің, педагог техникум оқушыларының қатысуымен сахнаға шығарылып, қала жұртшылығына көрсетіледі. “ай” деген өлеңі жоғарыда аталған журналдың беташары ретінде жарияланды. көпшілік көкейіне тез қонатын сықақ, фельетондары сахнада, сауық кештерінде айтылып жүрсе, кейбіреулері “еңбекші қазақта” жарияланған. 1925 жылы жұбановтың режиссерлігімен ақтөбе қаласында  м.әуезовтің  “еңлік – кебек” пьесасы қойылады.

на луне                      

ай бетіне түскен күн сәулесінің 7%-і ғана кейін шағылады. айдың 354 сағатқа созылатын күндізгі уақытында оның беті 130ос-ға дейін қызса, сонша уақытқа созылатын түнінің ортасында — 170ос, ал таң
алдында — 200ос-ға дейін суиды. атмосферасының жоқтығынан ай бетінің жылынуы мен суынуы күн сәулесінің түсу бұрышына байланысты тез өзгеріп отырады. жай көзбен қарағанда ай бетінде қарауытқан дақтар көрінеді. олар шартты түрде “теңіздер”, “мұхиттар”, “көл”, “шығанақ” деп аталған. сыңардүрбімен
(телескоппен) қарағанда ай бетінен тау сілемдері, жарықтар, арналар, шыңдар, аңғарлар мен киіз үй пішінді объектілер, “кратер”, “цирк” деп аталатын сақина тәрізді таулар, ұзыннан ұзақ созылып жатқан жоталар мен тау тізбектері (альпілер, аппениндер т.б. делінетін) байқалады. негізінен аспан
тастарының соқтығуынан болған кратерлердің диаметрлері бірнеше км-ден 400 км-ге дейін барады. цирктердің диаметрі шамамен 200-250 км, ал оны қоршаған тау жоталарының биіктігі 3-7 км. ай бетін үлкенді-кішілі тас, құм және ұлпа топырақ жапқан. бұл тастар күн сәулесі әсерінен желініп жұмырланған. ғарыш
кемелерімен айдан әкелінген материалдарды зерттеу нәтижесінде, онда тіршіліктің ең жабайы түрінің де жоқ екендігі анықталды. ай материалының қ құрамы жердегіден өзгеше. ай жынысында хром, титан, цирконий сияқты элементтер көп, ал алтын, күміс, платина сияқты элементтер аз кездеседі. онда негізінен
темір, титан, цирконий қоспасынан құралған белгісіз минералдар табылды. ай жыныстары бұдан 3,6-4,6 миллиард жылдар бұрын пайда болған. бұл — күн жүйесінің жаралуымен шамалас уақыт. айдың планеталардан қалған заттардан өз алдына дербес жаралуы мүмкін. кейін оны жер өзіне тартып серік етсе керек. бұл
мәліметтер өткен заманда ай жерден бөлініпті-міс, тынық мұхиты соның орны екен деген көзқарастың теріс екендігіне

ответ от Мадары Учихи

Ала жаздай - Мезгіл үстеу

қыстыгүні - Мезгіл үстеу

таңертең, биыл - Мезгіл үстеу

таңсәріде - Мезгіл үстеу

қара кешке дейін - Мезгіл үстеу

күнұзаққа - Мезгіл үстеу

Біз ала жаздай ағылшын тілін үйрендік.

Қыстыгүні Асан құстарға жем сауыт жасамақшы.

Мен күнде таңертең таза ауада жүгіріп келемін.

Биыл тағыда отбасыммен жаңа жылды өте қызықты қылып өткізгім келеді.

Таңсәріде әкем жұмысқа барады.

Арман қара кешке дейін далада достарымен доп тебісті.

Күнұзаққа мен сабақ оқумен отырамын.

Объяснение Даттебаё

Үстеу түрлері- (магынасына карай)

Мезгіл үстеулер

Мекен үстеулер

Мөлшер үстеулері

Сын (я бейне) үстеулері

Күшейту (я ұлғайту) үстеулері

Мақсат үстеулері

Себеп-салдар үстеулері

Топтау (я бөлу) үстеулері