Жылкыга, сиырга, итке, т.б койылаттын аттарды

Итке - ақтөс, шарик т.б жылқыға - самрұқ, алпамыс т.б

Qısta gïmnastïkalıq jattığwlar orındawğa mäjbür sprïngfïld, massaçwsets jastar xrïstïan qawımdastığınıñ 1891 kolledj stwdentteri, waqıtta sportqa jastardı tanıstırw ğana quraldarın sanaladı, ol awdïtorïyalıq dene tärbïesi öte işim pıstı. oqıtw birkelki üşin oñ ayağında qajet boldı. azaytıladı, öli-soñına out jağday kolledj professor djeyms naismith taptı. 21 jeltoqsan, 1891, ol opponentterdiñ sebetine şarlar ülken sanın tastağısı, üşin tömen pisirilgen onıñ mağınası, oyın şaqırdı, sport zalınıñ balkon perïl şabdalı eki sebetti jäne eki topqa bölinip on segiz stwdentterdi baylap. [3] balalar ejelgi oyınğa «üyrek-na-a-rok» (tasqa «duck») oynağan kezde, osı oyınnıñ ïdeyası ol mektep künnen keyin qaytıp dünïege kelgen. tömendegidey sol kezde osı tanımal oyın mağınası boldı: şağın tas tastap, olarğa mölşerimen basqa tas üstinen, soqqı qajet boldı. «basketbol» dep atalatın oyın, tek janımda qazirgi zamanğı sport uqsadı. tamşı bolğan joq, oyınşılar ğana, bir-birine laqtırıp jiberdi jerde turıp, sodan keyin sebetine laqtırıp tırıstı, tömengi nemese kewde tek eki qolıñızben, jäne tabıstı laqtırw keyin bir oyınşı qabırğa satısımen qadağalaw aladı jäne sebettegi doptı joyılğan . doktor naismith maqsatı oyındı jasaw boldı bir waqıtta qatıswşılardıñ köp sanın tartw mümkin ujımdıq, bolıp tabıladı, jäne bul mindet onıñ önertabıs tolıq say keledi. 1892 jılı, nortgemptonşïr dene şınıqtırw smït kolledjinde (ma) oqıtwşısı senda berenson (eng.) basketboldan birinşi erejelerin äzirledi orıs ..қыста гимнастикалық жаттығулар орындауға мәжбүр спрингфилд, массачусетс жастар христиан қауымдастығының 1891 колледж студенттері, уақытта спортқа жастарды таныстыру ғана құралдарын саналады, ол аудиториялық дене тәрбиесі өте ішім пысты. оқыту біркелкі үшін оң аяғында қажет болды. азайтылады, өлі-соңына out жағдай колледж профессор джеймс naismith тапты. 21 желтоқсан, 1891, ол оппоненттердің себетіне шарлар үлкен санын тастағысы, үшін төмен пісірілген оның мағынасы, ойын шақырды, спорт залының перил шабдалы екі себетті және екі топқа бөлініп он сегіз студенттерді байлап. [3] ежелгі ойынға «үйрек-на-а-рок» (тасқа «duck») ойнаған кезде, осы ойынның идеясы ол мектеп күннен кейін қайтып дүниеге келген. төмендегідей сол кезде осы танымал ойын мағынасы болды: шағын тас тастап, оларға мөлшерімен басқа тас үстінен, соққы қажет болды. «баскетбол» деп аталатын ойын, тек жанымда қазіргі заманғы спорт ұқсады. тамшы болған жоқ, ойыншылар ғана, бір-біріне лақтырып жіберді жерде тұрып, содан кейін себетіне лақтырып тырысты, төменгі немесе кеуде тек екі қолыңызбен, және табысты лақтыру кейін бір ойыншы қабырға сатысымен қадағалау алады және себеттегі допты жойылған . доктор naismith мақсаты ойынды жасау болды бір уақытта қатысушылардың көп санын тарту мүмкін ұжымдық, болып табылады, және бұл міндет оның өнертабыс толық сай келеді.

Италия қоңыржай белдеудің орманды аймағы (Солтүстік) мен субтропиктік белдеуде (Оңтүстік) орналасқан. Жерінің 4/5 бөлігі – тау мен қырат. Ең биік жері – Монблан шыңы (4807 м) Альпі тауында ондаған ірі мұздықтар бар. Альпінің оңтүстігіндегі Падан жазығы Апеннин тауына жалғасады. Оңтүстігінің қиыр шеті – Калабрия тауы. Аралдарының көбі таулы, жанартаулы келеді. Орта және Оңтүстік Италияда жер сілкінісі болып тұрады. Пайдалы қазбалары: тас көмір, лигнит, мұнай, табиғи газ, қорғасын, темір кентасы, күкірт, т.б. Сынап кенінің табиғи қоры жағынан ел дүние жүзінде Испаниядан кейін 2-орында. Климаты, негізінен, субтропиктік: жазы ыстық, қуаң, қысы жылы. Шілдедегі орташа температура 20 – 22°С-тан (солтүстікте) 28°С-қа дейін (оңтүстікте), қаңтарда 0°С-тан (солтүстікте) 12°С-қа (оңтүстікте) дейін. Альпінің жоғарғы жағында қыста –15 – 20°С аяз болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 500 мм-ден (Сицилия, Сардиния) 3000 мм-ге (Шығыс Альпі, Солтүстік Апеннин таулары) дейін. Елдің басты өзені – По (ұзындығы 652 км) (Рим қаласы осы өзеннің жағасында орналасқан), үлкен өзендер қатарына Адидже, Брента, Рено, Арно, Тибр, т.б. жатады. Ірі көлдерінің көпшілігі (Гарда, Комо, т.б.) Альпі тауында орналасқан. Жері құнарлы қоңыр топырақты және шалғынды. Альпінің 800 м-ге дейінгі биіктіктерінде жалпақ жапырақты (емен, үйеңкі) ормандар, ал онан жоғары қарай шамшат және қылқан жапырақты ормандар, ал ең жоғарғы бөлігінде субальпілік шалғындар өседі. Падан (По) жазығында егіншілік жақсы дамыған. Апеннин тауы мен Сицилия, Сардиния аралдарында мәңгі жасыл шық тоғайлар, емен, шамшат ағаштары өседі. Альпі және Апеннин тауларында тау ешкі, жабайы мысық, сусар, күзен, абруц аюы кездеседі. Италияда 400-ге тарта құс мекендейді. Көрші теңіздері балыққа бай.