Қазақстан әртүрлі. Қазақстанда көптеген жануарлар өмір сүреді. Үлкенді, жыл болыпты. Олардың көпшілігі бар, сондықтан бәрін тізімдеу мүмкін емес. Қазақстанда таулар, ормандар, шөлдер, өзендер, көлдер мен далалар бар. Бұл жерлерде қаншалықты әдемі. Тауларда әдемі. Әрқашан жел соғып, щектерді үрлейді. Фонда тау ағындары күңкілдейді. ... Ал Қазақстандағы ең әдемі жер-дала. Одан әдемі не болуы мүмкін? Далада болғанда, жанға оңай.
немесе тағы бір эссе
Планетада адамды өзінің сұлулығымен баурап алатын көптеген керемет жерлер бар. Бірақ жүрекке ең тәтті-туған жердің ландшафттары. Менің Отаным-Қазақстан. Бұл елде көптеген әдемі және қызықты жерлер бар. Бізде шексіз дала, биік таулар және күңкіл бұлақтар бар. Даланы немен қызықтырар еді? Бірақ оған ерекше бір нәрсе бар: шабындықтар, жайылымдық қойлар, иісті шөптер.
Менің шөлдерімнің арқасында Отанымның табиғаты қатал. Бірақ одан ол әдемі болуды тоқтатпайды. Бетпақ Дала, Қызылқұм, Мүнқұм шөлдері қандай керемет! Менің өлкемнің табиғаты әдемі және көп қырлы, оның шөлді аудандары кең және шексіз, ал тау шыңдары керемет. Қазақстанның шетсіз - шексіз кеңдігі адамдарды ғана емес, басқа да тірі жандарды тартады. Шөлдер мен таулар әр түрлі жануарлардың мыңдаған түрлерінің мекендейтін орны болып табылады. Менің туған өлкемнің табиғаты, әрине, таң қалдырады және таң қалдырады!
тасбақалар (лат. testudines) – бауырымен жорғалаушылар отрядының бірі. триас кезеңінен белгілі, котилозаврлардан шыққан деген пікір бар. қазір тіршілік ететін тасбақалардың 250-ге жуық түрін 12 тұқымдасқа, 2 кейде 5 отряд тармағына біріктіреді. тасбақалар барлық құрлықтарда (тек антарктидада кездеспейді), негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда таралған, әр тұқымдастың өзінің таралу орталықтары мен көбірек кездесетін жерлері бар. тасбақалар ыстық шөлді жерлерді, тропиктік ормандарды, тау беткейлерін, өзен, көл, батпақ, елді мекендер маңын, теңіз жағалауларын, мұхиттарды мекендейді. суық және құрғақшылық кезде қысқы, кейде жаздық ұйқыға кетеді.
тасбақалардың ерекшелігі денесі сүйекті-мүйізді не сүйекті-терілі сауытпен қапталған. арқа сауытын карапакс, ал бауыр сауытын пластрон деп атайды. сауытының ұзындығы 12 см-ден 2 м-ге дейін жетеді. карапакс теріден ған сүйек тақташықтарынан тұрады; оның ішкі бетіне омыртқа қанаттары және қабырғалар бекиді. пластронның тақташықтары бұғана мен құрсақ қабырғаларынан құралған. екі сауыттың біріккен жері тарамыс сіңірмен қозғалмалы түрде не сүйектері кірігіп жалғасады. екі сауыт арасынан тасбақалардың басы, мойны, аяқтары шығып тұрады, қауіп төнгенде бұларды сауыт ішіне жиып алады. көру, иіс сезу органдары жақсы ған, нашар естиді. жақтарында тістері болмайды, иегінде тұмсық тәрізді мүйізді қабыршақтары бар. құрлық тасбақалары негізінен өсімдік қоректі; тұщы су тасбақалары қтармен, қосмекенділермен, омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. тіпті бірнеше айдай қоректенбеуі де мүмкін. құрлықта шағылысады (бір немесе бірнеше жүз жұмыртқа салады). жыныстық жағынан 2 – 3 жасында жетіледі. кейбір түрлері жылына 3 рет, кейде одан да көп жұмыртқа салады. шар немесе эллипс тәрізді жұмыртқаларының сырты әктасты қабыршақпен (құрлық тасбақаларында), не терілі жабынмен (тұщы су тасбақаларында) жабылған. инкубация кезеңі көпшілік түрінде 2 – 3 ай (піл тасбақаларында 6 – 7 ай). табиғи жағдайда 150 жылдай тіршілік етеді.
тасбақалардың қазақстанда 2 тұқымдасы: тұщы су тасбақалары және құрлық тасбақалары, олардың бір-бірден түрлері (батпақ тасбақасы) бар. екінші тұқымдастың жалғыз түрі – дала тасбақасы республиканың оңтүстігінде таралған. 38 түрі мен түр тармағы қорғауға алынып, халықаралық табиғат қорғау одағының “қызыл кітабына” енгізілген.[1]
Поделитесь своими знаниями, ответьте на вопрос: