Адебиеттен мукагали макатаев туралы шыгарма тауып бересиздерме 8сынып

«қазақ әдебиетінің алтын ғасыры» атанған жиырмасыншы жүз жылдықтағы ұлттық поэзиямыздың ірі тұлғаларының бірі, әр жүрекке жол тапқан әсерлі өлеңдері оқырман сүйіспеншілігіне бөленіп келе жатқан мұқағали ақын 1931 жылы алматы облысы, райымбек ауданы, қарасаз ауылында дүниеге келген. аспан тіреген ақбас шыңдар, айналасын қарағайлы таулар, аршалы белдер қоршалай көмкерген шалкөденің жазығы, жалбызды жағасына күміс шашқан тұма суының сыңғыры, мөлдіреп аққан қасиетті қарасаздың сылдыры мұқағалидың ойын әлдилеп, қиялына қанат бітірген алтын бесігі еді. мұқағали мақатаев – қазақ поэзиясының көгінде кешегі майдангер, ғажайып дарын иесі қ.аманжоловтан кейін жарық жұлдыздай жарқ етіп, оқырманды өзіндік сыр-сипаты қайталанбас дарынмен баурап алған ерекше тұлға. мұқағали қасымды қай жағынан болсын пір тұтып мақтан еткен. дейсіңдер-ау, қасымның несі басым? ! қасым солай болмаса, несі қасым. ақынмын деп қопаңдап жүргендердің, әммесінен қасымның десі басым, - деп толғайды. қасым тағдыры өз басына келіп, дерт меңдеген шақта да, ол ажал алдына бас имей, қасымның қайратын өнеге тұтады. м.мақатаев асқар тау мен дархан даланың жаны-жарқын асыл мен таңғажайып табиғатының асқақ жыршысы болды. бұл егіз тақырып ақын шығармашылығында ажырамастан біте қайнасып, кереметтей сіңісіп кеткен. таулар менің таусылмайтын бақытым, ал, ырысым – ұлан ғайыр кең далам, — деп жырлайды. ақын суреттеуінде дала дидары әр қырынан жақсы жадырап ашылады. боз далам, күрең далам, жасыл далам. кісі емес саған келіп бас ұрмаған. құныға құрышым бір қанбай қойды-ау, қалай ғана құшармын ғашық далам? – деп сыр төгеді. мұқағали нені жырласа да поэзиясында өзіндік үні естіліп, өзіндік қолтаңбасы көрініп тұрады. ақынның туған жері, ауылы, оның , өз өмірі – поэзиясы. ол әр уақытта өз халқымен бірге қуанып, халқымен бірге күйініп отырады. сондықтан ақын жасаған әр образ – сол бір кезең тарихының, өмірінің шынайы бейнесі. қырық бес жыл ғана өмір сүрген ақынның тірі кезінде шығармалары өз дәрежесінде кітап болып жарық көре алмады. шағын-шағын екі-үш кітапшасы ғана басылды. 1976 жылы қайтыс болғаннан бері ақынның мол мұрасы жеке том болып та, екі томдық, төрт томдық болып та жинағы шықты. тірісінде өз бағасын ала алмаған, алайда шығармалары арқылы халқының ең сүйікті ақынының біріне айналған м.мақатаевқа 2000 жылы абай атындағы мемлекеттік сыйлық берілді. алматыдағы бір мектеп, бір көше ақын есімімен аталады. туған ауылы қарасазда ақын мұражайы бар.

алтынемел - жетісу алатауында орналасқан   ұлттық саябақ. негізі 1996 жылы қаланған. бақтың құрамына қапшағай бөгенінің солтүстігі бөлігі мен іле өзенінің оң жағалауы, жетісу сілемдері: кіші және үлкен қалқан, ақтау, қатутау, дегерес, матай, шолақ, қояндытау таулары және өте сирек кездесетін табиғат ескерткішінің бірі – «әнші құм» кіреді. әсіресе «әнші құм» жер шарының түкпір-түкпірінен келген туристтерді таң қалдыруда. саябақта   бірнеше туристік маршруттар жұмыс істейді.

бақтың климаты қатаң континенттік, қысы суық, жазы ыстық. сол себепті мекендейтің жануар да, бақта өсетін өсімдіктер де табиғат жағдайларына керемет бейімделген.саябақ археологиялық ескерткіштер мен ежелгі таң және суреттер салынған үңгірлермен тастарға бай.   бақтың сан алуан керемет табиғатын сақтау барша еліміздің азаматтарының міндеті.

массагет тайпаларының ханшайымы томирис ержүрек, батыр болып тәрбиеленеді. геродоттың естелігінше парсы патшасы кир томириспен соғыста қаза болған. кир патша томирис патшайымды өзіне әйел етіп алмақшы өрініп, елшілер жіберді. томирис кирдің өзіне емес елі мен жеріне құда түскелі отырғаның түсініп, оның ұсынысын қ. қулығы іске аспаған кир 530 ж. массагеттерге ашық соғыс жариялайды. кир массагеттер жеріне жарамсыз әскерін уланған тағамдармен қалдырып кетеді. массагеттер кир тастап кеткен әскерге шабуыл жасап, олардан қалған тағамдарынан