Загадки на казахском(с переводом) про птиц

Үйде отырады, жатпайды,  көзін терімен қаптайды.жазда бекер тұрса да,бергенді қыста ақтайды./бүркіт/. далаға отау тіктім қонақ үшін,қонақ кісім ақылы шолақ үшін,қонақ қонып жатқанда үй жығылып,  үй үстінде қалыпты қонақ кісім.  /бүркіт/. бір нәрсе екі аяқты, сегіз бармақ,іліксе дүниенің бәрін алмақ.өзінің тілі бар да тістері жоқ,жұтады көрінгенді алмап-жалмап./бүркіт/. таудан тоқым лақтырдым./бүркіт/. қара арғымақ мінгенім,қыр айнала жүргенім,сегіз найза сенгенім,он екі қылыш ілгенім./бүркіт/. айуан екі аяқты, асқан батыр,басына о батырдың тіккен шатыр.шешерсің дана болсаң бұны біліп,кел-кел деп, қан майданға шығысқанда,бір айла болып жатыр./бүркіт/.

Мәншүк жиенғалиқызы мәметова шын есімі мәнсия. анасы еркелетіп моншағым дей бергеннен, мәнсияның тілі келмей өзін мәншүк деп кеткен. мәншүктің өз әкесі -  жиенғали мәметов. бірақ жиенғалидің інісі ахмет мәметовте  болмаған соң, 1925 жылы мәншүкті сол кісінің қолына берген. ахмет саратов қаласында оқып жүргендіктен, мәншүкті өзімен бірге сол жаққа алып кетеді. көп ұзамай аласапыран заман басталады да, ахмет бірнеше жыл ағасымен хабар алыса алмай қалады. кейін 1931 жылы алматыға келгеннен соң, жылдың соңында бір-ақ естиді: ағасы жиенғалидің аштықтан көз жұмған екен. ахмет мәметов - қазақтан шыққан алғашқы дәрігерлердің бірі, өзі алашордашы, бейімбет майлин, құдайберген жұбановтармен жақын араласқан. сондықтан да 1938 жылдың қаңтар айында ұсталып кетеді.ахметтің әйелі әмина мәметова -әбілқайыр ханның  тұқымы. атасы молда, әкесі елге сыйлы болған, өзі патша заманында әйелдер гимназиясында оқыған, саратовта аспирантура бітірген, елге келген соң әдебиет пәнінің мұғалімі болып, сол кездегі газеттерге сыни мақала жазып тұрған. өмірбаяны ұлы отан соғысы  басталған кезде мәншүк  алматы медициналық институтында  оқып жүрді.1942 ж. тамызда ол өз еркімен қызыл армия  қатарына алынып,  21-ші атқыштар дивизиясының құрамында ұрысқа қатысты.аға сержант, пулеметші мәншүк ұрыстарда өзінің мергендігімен және тобында батылдығымен көзге түсті. невель қаласы үшін болған кескілескен шешуші ұрыста мәншүк ақтық демі біткенше пулеметтен оқ боратып, қаһармандықпен қаза тапты.

жұмбақтар:

1.кезікті бір жануар,

үстінде екі тауы бар.

мойны ұзын, көзі үлкен,

бұл не,өзің тауып ал? (түйе)

2.төсек астында шылғи қайыс. (жылан)

3.жапырақ астында қара пышақ. (жылан)

4.жол үстінде майлы қайыс. (жылан)

5.асты тас,

үсті тас,

ортасында шандыр бас. (тасбақа)

6.жер астында жездекем аты кісінейді. (суыр)

7.астында күлік,

қолында құрық. (жылқышы)

8.жер үстінде сабағы,

жер астында тамағы. (картоп)

мақал - мәтелдер:

1.түйе үстінен сирақ үйтеді.

2.жаман түйе үстінде келе жатып, жаяуға «бұқ! » дейді.

3.күл астында қоламта.

4.жақсылың ағаш басында,

жамандық аяқ астында,

жақсы аттан жығылса,

жаман .

5.бейнет аяқ астында, жақсылық ағаш басында.

6.ашу үстінде ант жүрмейді.

жақсылық таудың басында,

7.жамандық табан астында.

жаңылтпаштар:

1.төсек үстінде төрт бөрік,

төртеуі де көк бөрік.

2.пеш үстінде бес мысық

пеш ішінде бес мысық

бес күзетші бес пысық.