1. синонимнің анықтамасын белгілеңіз. a) мағыналары қарама – қарсы сөздер. b) мағынасы жаңарған сөздер. c) басқа тілден енген сөздер. d) мағынасы әр түрлі, айтылуы бір сөздер. e) айтылуы әр түрлі, мағынасы ұқсас сөздер. 2. қазақ әліпбиіндегі әріптер санын анықтаңыз. a) 33 b) 39 c) 42 d) 40 e) 41 3. тек қатаң дауыссыз дыбыстары бар сөз қатарын белгілеңіз. a) гүл, сынып, жапырақ. b) көрші, ана, әке. c) қатық, тас, көк. d) асыл, жасыл, көк. e) жеңіл, жеке, жаз. 4. барыс септігінде тұрған туынды зат есімді белгілеңіз. a) биші, оқушы. b) бишіге, оқушыға. c) бишіден, оқушыдан. d) бишілер, оқушылар. e) бишінің, оқушының. 5. тұрлаулы сөйлем мүшелерін көрсетіңіз. a) бастауыш, баяндауыш. b) баяндауыш, анықтауыш. c) бастауыш, анықтауыш. d) пысықтауыш, толықтауыш. e) толықтауыш, пысықтауыш. 6. мемлекеттік туымыздың авторы кім екенін көрсетіңіз. a) т.молдағалиев. b) м.мақатаев. c) ж.мәлібеков. d) ш.уәлиханов. e) ш.ниязбеков. 7. түбірлес сөздер бар сөйлемді анықтаңыз. a) биші керемет би биледі. b) отбасымызда төрт бар. c) әр елдің өз рәміздері бар. d) біздің отбасымыз үлкен және тату. e) оқушы мектепке келді. 8. көп нүктенің орнына тиісті жалғауды қойыңыз. әмина әже немерелері орманға келді. a) -ға. b) -нан. c) -да. d) -ды. e) -мен. 9. «түп-түзу » сөз тіркесіне сәйкес келетін сөзді табыңыз. a) түн. b) қайың. c) қар. d) күн. e) өзен. 10. ортақ етісті анықтаңыз. a) көрінді. b) айтқызды. c) сөйлесті. d) қаралды. e) ілінді. 11. мезгіл үстеу нені білдіретінін анықтаңыз. a) қимылдың себебін білдіреді. b) іс-әрекеттің алуан түрлі сапасын білдіреді. c) іс-әрекеттің мақсатын білдіреді. d) іс-әрекеттің жалпы мерзімін, уақытын білдіреді. e) іс-әрекеттің орнын білдіреді. 12. сұраулық шылауы бар сөйлемді анықтаңыз. a) бүгін тойға келмегендер бар ма? b) оның ертең киноға бармақ ойы бар. c) ол театрға бармақ түгіл үйге де келмеді. d) ғабит үйге бармақшы. e) ерте-ерте-ертеде бір хан болыпты-мыс. 13. одағай сөйлем соңында келсе, алдына қандай тыныс белгісі қойылатынын көрсетіңіз. a) үтір. b) леп белгісі. c) сұрақ белгісі. d) нүкте. e) тырнақша. 14. сөйлемдегі тұрлаусыз мүшені белгілеңіз. гүлден ерте тұрды. a) пысықтауыш. b) анықтауыш. c) мекен пысықтауыш. d) толықтауыш. e) жанама толықтауыш. 15. шартты бағыныңқылы cабақтас құрмалас сөйлемнің жасалу жолын көрсетіңіз. a) кейде, бірде. b) -са, -се. c) бірақ, алайда. d) және, әрі. e) не, немесе. 16. төл сөзге қажетті тыныс белгісін табыңыз. «көп сөз айтудың қажеті жоқ», деді бауыры. a) дефис. b) жақша. c) нүкте. d) сызықша. e) қос нүкте. 17. фразеологиялық тіркестің мағынасын белгілеңіз. иман жүзді. a) қатыгез. b) қорқақ. c) данышпан. d) мейірімді. e) ақылды. 18. сөйлемдегі антоним сөздерін көрсетіңіз. a) ұсақтар қанша дүниеде, дүниеде канша бар? b) қараңғы қанша дүниеде, дүниеде қанша жарық бар? c) дүниеде небір жасық бар. d) дәрменін жұбататын жан бар ма? e) көз жеткізбейтін қашықтар бар ма? 19. жіктеу есімдігінен болған сөз тіркесін белгілеңіз. a) ешкім келмеді. b) оған айтты. c) әрбір оқушы d) осы зат. e) барша халық. 20. жақты сөйлемді табыңыз. a) енді сізге айтуға тура келді. b) менің айтқым келді. c) абайдың ұғына түскісі келді. d) бұл жерде қатты сөйлеуге болмайды. e) басқаны ауызға да алмаймын.

Тест жауаптары.

1. Синонимнің анықтамасын белгілеңіз.

E) Айтылуы әр түрлі, мағынасы ұқсас сөздер.

2. Қазақ әліпбиіндегі әріптер санын анықтаңыз.

C) 42.

3. Тек қатаң дауыссыз дыбыстары бар сөз қатарын белгілеңіз.

C) Қатық, тас, көк.

4. Барыс септігінде тұрған туынды зат есімді белгілеңіз.

B) Бишіге, оқушыға.

5. Тұрлаулы сөйлем мүшелерін көрсетіңіз.

A) Бастауыш, баяндауыш.

6. Мемлекеттік туымыздың авторы кім екенін көрсетіңіз.

E) Ш.Ниязбеков.

7. Түбірлес сөздер бар сөйлемді анықтаңыз.

A) Биші керемет би биледі.

8. Көп нүктенің орнына тиісті жалғауды қойыңыз.

Әмина әже немерелері... орманға келді.

E) -мен.

9. «Түп-түзу ...» сөз тіркесіне сәйкес келетін сөзді табыңыз.

B) Қайың.

10. Ортақ етісті анықтаңыз.

C) Сөйлесті.

11. Мезгіл үстеу нені білдіретінін анықтаңыз.

D) Іс-әрекеттің жалпы мерзімін, уақытын білдіреді.

12. Сұраулық шылауы бар сөйлемді анықтаңыз.

A) Бүгін тойға келмегендер бар ма?

13. Одағай сөйлем соңында келсе, алдына қандай тыныс белгісі

қойылатынын көрсетіңіз.

A) Үтір.

14. Сөйлемдегі тұрлаусыз мүшені белгілеңіз.

Гүлден ерте тұрды.

A) Пысықтауыш.

15. Шартты бағыныңқылы cабақтас құрмалас сөйлемнің жасалу жолын

көрсетіңіз.

B) -са, -се.

16. Төл сөзге қажетті тыныс белгісін табыңыз.

«Көп сөз айтудың қажеті жоқ», деді бауыры.

A) Дефис.

17. Фразеологиялық тіркестің мағынасын белгілеңіз.

Иман жүзді.

D) Мейірімді.

18. Сөйлемдегі антоним сөздерін көрсетіңіз.

B) Қараңғы қанша дүниеде, дүниеде қанша жарық бар?

19. Жіктеу есімдігінен болған сөз тіркесін белгілеңіз.

B) Оған айтты.

20. Жақты сөйлемді табыңыз.

E) Басқаны ауызға да алмаймын.

ответ: Су - тіршілік көзі.

Су – тіршілік көзі. Дана халқымыз «Судың да сұрауы бар» деп бекер айтпаған. Себебі, тамақсыз бірнеше күн өмір сүре алсақ, сусыз тіршілік жоқ. Тіпті, адам денесінің 2/3 бөлігі судан тұрады. Тіпті алғашқы тіршілік те судан басталған. Жер бетінде су - ең кең таралған зат.

Су күнделікті шөлімізді ғана қандырып қоймай, сонымен қатар суда жүзіп, жаттығу жасаған ағзамызда едәуір пайдалы. Мысалы, суда жаттығу жасау тек жүректі нығайтып қана қоймай, бүкіл ағзаға да жағымды әсер етеді екен. Жалпы су жаттығулары барлық қан - тамырлар жүйесін нығайтуға оң әсерін тигізеді.

Ал біз күнделікті судың қадірін біле бермейтініміз - шындық. Сарқырап су ағып тұрған соң бір тамшы суға зар болған жандарды түсіне бермейміз. Қазіргі кезде өнеркәсіпте көп қажеттіліктерге суды пайдаланғаннан, өндіріс қалдықтары суды ластауда. Сондықтан күн өткен сайын ішуге жарамды таза су азайып барады. Бұл ретте біз қолымыздан келгенше суды үнемдеп, оның басты құндылық екенін естен шығармауымыз керек.

Объяснение:

Исатай Тайманұлы Халық батыры И.Тайманұлы 1791 жылы қазіргі Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Тайсойған құмындағы "Тайман жалы" деген жерде дүниеге келген. Исатайдың анасы Есентемір руының Тағашы бөлімінен. И.Тайманұлының төртінші атасы Ағатайдың (Тайман-Бегәлінің -Боқай-Ағатай) есімі қалмақтарға қарсы соғыста көрсеткен ерлігі үшін Беріш руының ұранына айналған Исатайдың жастық шағында оған ықпал жасап, қамқорлық еткен әкесі, Тайманның інісі - Жабал Бегәліұлы. 1808 жылы Жабал бастаған Бегәлі ауылы Бақсай бекінісі тұсынан Жайықтан өтіп, Бөкей ханның қарауына кіреді. Хан орысша сауатты, саясаттан хабары бар, халық алдында беделді Жабалды Беріш аулына старшина етіп қояды. Жабал қайтыс болғаннан кейін, оның орнына старшина етіп