Добрый вечер! с каз.языком. 30 . стих на каз.языке. нужно придумать к нему 7-10 вопросов тоже на каз. языке. 6 класс. нужно к утру. күз сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан, күз болып, дымқыл тұман жерді басқан. білмеймін тойғаны ма, тоңғаны ма, жылқы ойнап, бие қашқан, тай жарысқан. жасыл шөп, бәйшешек жоқ бұрынғыдай, жастар күлмес, жүгірмес шулай. қайыршы шал-кемпірдей түсі кетіп, жапырағынан айрылған ағаш, қурай. біреу малма сапсиды, салып иін, салбыраңқы тартыпты жыртық киім. енесіне иіртіп шуда жібін, жас қатындар жыртылған жамайды үйін.

1797 жылдардағы ресей патшасының отарлау саясатына қарсы күрескен кіші жүз қазақтарының көтерілісі болғаны тарихтан мәлім. көтеріліс басында кіші жүздің байбақты руынан шыққан көрнекті басшы, атақты батыр, әйгілі шешен сырым батыр (1742-1802) тұрды.

көтеріліcшілердің мақсаты – ғасырлар бойы қалыптасқан жерді пайдалану жүйесін қалпына келтіру, сұлтандардың, ханның және олардың айнала төңірегіндегілердің озбырлығына тыйым салу болды. жайық бойындағы жақсы жерлерге жайғасып алған казак-орыстар қазақ ауылдарына өзеннен өтуге тыйым салып, шұрайлы жайылым мен мал өрісінен айырып, зорлық-зомбылық жасады. кіші жүздің ханы нұралының да халыққа тізесі батты. оның қол астындағылары елді алым-салықпен қинады. осының бәрі халықтың наразылығын күшейтіп, жаппай көтерілуге әкеп соқты. көтерілістің басты қозғаушы күші – қарапайым көшпелі халық пен патша үкіметінің қысымына ған би, старшын және батырлар болды. 1784 жылы қараша айында сағыз өзенінің бойында сырым жасағындағы саны 1000-ға жетті, оның басты міндеті патшалық өкімет орындарына қарсы күрес болатын. сырымның өз бетімен әрекет етуі нұралы ханға ұнамады да олардың ара-қатынасы алшақтады.

1 ұзақ /көп/+ бай /дәулетті/ =өмір сүр

тұңғыш немересінің атын  ұзақбай деп қойды.

2 мешіт / қасиетті, киелі  орын / + бай /дәулетті/ = қасиетті, киелі, бай бол.

келіні мешіт ішінде босанып қалған соң,ң есімін имам мешітбай қойды.

3 талант /гректің сөзі: салмақ,  дарын / + бек / түркі сөзі: иесі, әміршісі, билеушісі / =    салмақты,  дарынды, иесі, әміршісі, билеушісі бол. 

талантбек өте білімді.

4 көрік /ажарын кіргізу / + бай /дәулетті/  = ажарын кіргізер бай, дәулетті бол.

көрікбай сымбатты жігіт.