Бір қаңбақты жел айдап, үлкен таудың етегіне әкеп тастап кетеді. Мұны биіктен көріп тұрған тау:
E, қаңбағым, қайдан жүрсің, неге келдің? – деп сұрайды.
Қаңбақ түрып:
Алты батпан ауырды көтерген алып едім. Жеті қабат жер астынан шықтым.
Алып деген атағыңды естіп, алысу үшін әдейі іздеп келдім, – дейді.
Тау бұған жымыңдап күледі. Сол кезде құйын соғып, қаңбақты дедектеткен
бойы аспанға алып шығады. Аспаннан қайта жерге әкеліп, ары-бері аунатады.
Ойға-қырға домалатады. Ақыры өлдім-талдым дегенде, бір шоқ тобылғының
басына іліп, жайына кетеді. Қаны қашып, қабағы түскен қаңбақтың қасына
бір бүркіт ұшып келеді. Ол:
Е, қаңбағым, неғып жатырсың? - деді.
- Алты батпан ауырды арқалаған едім. Жеті қабат жер астынан шығып, алып
атын естіген таумен әдейі келіп алысып едім. Жеті күн дегенде әрең жығып,
желкесінен басып жатырмын, - дейді қаңбақ.
Болса болар, дейді бүркіт те оған күле қарап. — Тобылғыға зорға ілініп
қалған екенсің!
- Әлбетте! – дейді қаңбақ. Одан басқа қолайлы жер болмаған соң,
тобылғысынан ұстап жатқаным ғой.
Сол кезде қүйын соғып, қаңбақты тағы да дедектете жөнеледі.
Бүркіт тұрып:
Е, батыр, қайда барасың тауды тастап. Ол орнынан тұрып кетпей ме?
- дейді.
- Уақа емес, бүркітім, алдымда алысатын әлі де көп алыптар бар. Соларға
жетуге асығып барамын! – деуге ғана шамасы келеді қаңбақтың.
Міне, осылай қаңбақ құйынмен бірге құлдырап үшып кете барады. Артында
күліп бүркіт пен тау қалады
Пойдет
Поделитесь своими знаниями, ответьте на вопрос:
Обсерватория (лат. observatіo – бақылаушы) – астрономиялық, физикалық, метеорологиялық, т.б. зерттеу жұмыстарын жүргізетін ғылыми мекеме. Обсерватория астрономиялық бақылау жүргізуге және оның нәтижесінде алынған мәліметтерді өңдеуге арналған аспаптармен, арнаулы лабораториялық құралдармен жабдықталады; мұнаралар мен павильондардан тұрады.Мұнара үстінде цилиндр немесе көпбұрыш пішіндес күмбез, павильонда астрономиялық аспаптарға арналған ысырылмалы қақпақ болады. Оптикалық астрономия аспаптардан үлкен радиотелескоптар ашық далада, ал бақылау аспаптары көбінесе қаладан тыс, теңіз деңгейінен едәуір биік тауларда орнатылады. Обсерваториялар а ң уақытты есептеу, құрлық пен теңізде жол табу қажеттілігіне байланысты ежелгі заманда пайда болған. Ежелгі обсерваториялар құрылыстарының қалдықтары Армения мен Өзбекстанда (Ұлықбек обсерваториясы), Вавилонда, Мексикада, Перуде, Англияда, т.б. жерлерде сақталған. Қазіргі заманғы обсерваториялардағы көру түтігі (Г.Галилей жасаған телескоптан кейін) 17 ғасырдың басында Еуропада жасала бастады. Астрономдар Т.Браге, В.Гевелиж, В.Гершель ашқан О-лардан кейін Еуропада Париж (1667), Гринвич, т.б. жерлерде жаңа обсерваториялар ұйымдастырылды. 20 ғ-дың ортасында дүние жүзінде обсерваториялардың саны 500-ге жетті, олардың 90%-ы Жердің Солтүстік жарты шарында орналасқан. Елімізде Қазақстан ҒА Астрофизика институтына қарасты Асы-Түрген обсерваториясы, Күн обсерваториясы бар. Күн обсерваториясы Іле Алатауындағы Үлкен Алматы көлі маңында, теңіз деңгейінен шамамен 3000 м биіктікте, Алматы қаласынан 30 км жерде орналасқан. Обсерватория әр түрлі типтегі күн телескоптарымен, лабораториялық жабдықтармен, бақыланған материалдарды өлшейтін және өңдейтін есептеу техникасымен жабдықталған. Негізгі аспаптары: айнасының диаметрі 50 см-лік көлденең күн телескопы және ажыратқыштық күші жоғары спектрограф, Б.Лио жүйесіндегі 53 см-лік және 20 см-лік коронографтар; объективінің диаметрі 20 см-лік фотогелиограф. Бұл обсерваторияда Күн дақтарының физикасы, Күн оталысы мен Күн тәжінің физ. құрылымы жөніндегі жұмыстар орындалды.