Мәтіннен алынған етістіктерді есімшелерге айналдырып, үлгі бойынша септеңдер үлгі: барамын-барған а. барған і. бағанның б. барғанға т. барғанды ж. барғанда ш. барғаннан к. барғанмен жүрмін- шештік- бердік- білемін- ойнайды-

Жүрмін-Жүрген.
Атау-Жүрген
Ілік-Жүргеннің
Барыс-Жүргенге
Табыс-Жүргенді
Жатыс-Жүргенде
Шығыс-Жүргеннен
Көмектес-Жүргенмен

Шештік-Шешкен
Атау-Шешкен
Ілік-Шешкеннің
Барыс-Шешкенге
Табыс-Шешкенді
Жатыс-Шешкенде
Шығыс-Шешкеннен
Көмектес-Шешкенмен

Бердік-Берген
Атау-Берген
Ілік-Бергеннің
Барыс-Бергенге
Табыс-Бергенді
Жатыс-Бергенде
Шығыс-Бергеннен
Көмектес-Бергенмен

Білемін-Білген
Атау-Білген
Ілік-Білгеннің
Барыс-Білгенге
Табыс-Білгенді
Жатыс-Білгенде
Шығыс-Білгеннен
Көмектес-Білгенмен

Ойнайды-Ойнаған
Атау-Ойнаған
Ілік-Ойнағанның
Барыс-Ойнағанға
Табыс-Ойнағанды
Жатыс-Ойнағанда
Шығыс-Ойнағаннан
Көмектес-Ойнағанмен

Қыстың желтоқсан жұлдызы. Қар көптен жауып, нағыз қыс болды. Күн әбден қысқарған. Күннің көзі көрінсе де жылынбайды. Өзенді, көлді мұз қаптап, жұрт үстімен жүре бастады. Қалың қардан шөптің басы көрінбейді. Қыс күні аяз күшті болып, үскірік борандар да аз емес. Орман қарайған, ішінде қүстарды көре алмайсың, қоян күндіз жасырынып, түнде ғана жүгіріп жас ағаштарды кеміріп жүр. Иелері жылы қораға шөп салып бағып-қақса да, қысты күні үй хайуандарына да бапсыз. Адамның өзі де суықтан қорғанып үй салып, жылы киім киіп, үйлеріне от жағып, дәйім жұмыстарынан қала алмайды. Қыстыгүні жылқышыларға бек қиын: қандай суық борандарда күні-түні далада жүргені, қасқырдан бір қорқып, бораннан екі қорқып, бейшараларда тіпті рақат жоқ. Жалтаң аяз көбінің беттерін қарыған. Шилі бет байғұстар желге де қарсы қарай алмайды. Сабаққа мезгілімен жүретін баланың да ертеңгі аяз есінен көпке дейін шығатын емес

В ХХI веке шахматисты, к сожалению, мало читают, даже книги, посвященные их любимой игре. Спору нет, чтение художественной литературы не повышению рейтинга. И все же трудно представить, чтобы чемпионы прежних лет не знали "Шахматную новеллу" Стефана Цвейга или "Защиту Лужина" Владимира Набокова. Возможно даже, что во второй половине века имена этих великих писателей для поклонников шахмат по значимости стояли в одном ряду с именами шахматных королей - Ласкера, Капабланки или Алехина. Вообще, в ХХ веке в Советском Союзе гроссмейстеры причислялись к рафинированным интеллигентам, людям высокой культуры. Собственно, такими они, за редким исключением, и были. Достаточно вспомнить Ботвинника, Смыслова, Таля, Кереса, Корчного, Тайманова, Полугаевского, Котова, Флора и многих других. Остановимся на знаменитых литературных произведениях, в которых шахматы занимают весьма значительное место.