Лгіге қара. мәтіндегі маңызды ақпараттарды қаратпа сөзі бар сөйлем түрінде жаз. ондағы тыныс белгілеріне назар аудар

бауыржан момышұлы (24 желтоқсан 1910(бір мың тоғыз жіз оны) - 10 маусым 1982(бір мың тоғыз жүз сексен екінші )) — кеңес одағының батыры, жазушы, екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, әскери қолбасшы, стратег және тактик.  

батыс майданындағы 16 армияның 316 (1941 (бір мың тоғыз жүз қырық бірінші) жылдың қарашасынан бастап 8-гвардиялық қызылту атқыштар дивизиясы 1073(бір мың жетпіс үшінші) атқыштарполкінің (1941(бір мың тоғыз жүз қырық бірінші) жылдың қарашасынан 19 гвардия полкі) және батальон командирі. ұлы отан соғысына генерал-майор и.в. панфиловбасқарған әйгілі дивизиясының құрамында 1941(бір мың тоғыз жүз қырық бірінші) жылдың қыркүйек айынан бастап қатысты. батальон командирі ретінде аға лейтенант бауыржан момышұлы москва үшін шайқаста 207 рет ұрысқа қатысты. 1941(мың тоғыз жүз қырық бірінші) жылдың 16-18 қараша күндері вермахтың мәскеу бағытында екінші мәрте жасаған жорығы кезінде аға лейтенант момышұлы басқарған батальон дивизиядан қашықта, матронино деревнясының жанында волоколамск тасжолында асқан ерлікпен ұрыс жүргізді. білікті комбаттың басшылығы арқасында 3 күн бойы фашистер шабуылын тойтарып, батальон үлкен шығынсыз, ұрысқа қабілетті жағдайда қоршаудан шығады. бауыржан момышұлы 1982(бір мың тоғыз жүз сексен екінші) жылы алматы қаласында дүниеді өтті.

бауржан момышулы— участник великой отечественной войны, герой советского союза, панфиловец, участник битвы за москву, писатель.

родился 24 декабря 1910 года в мусульманской семье (ныне жуалынский район, жамбылская область, казахстан). казах.

в 1929 году окончил 9 классов. работал учителем, промышленного банка, секретарём исполкома совета народных депутатов района, начальником районной милиции, инструктором алма-атинского городского военкомата казахской сср, прокурором района. скончался 10 июня 1982 года в возрасте 71 года в г. алма-ата. тело поставлено в могиле "кенсай".

в рабоче-крестьянской красной армии с ноября 1932 по 1934 годы и с 1936 года, начинал рядовым красноармейцем.

в 1933 году окончил полковую школу, артиллерийское военное училище, стал артиллерийским офицером.

служил на дальнем востоке под командованием маршала советского союза в. к. блюхера, в июле-августе 1938 года участвовал в боях с японской квантунской армией у озера хасан командиром артиллерийской батареи.

в 1939—1940 годах служил на украине, участвовал в походах на карпаты и присоединении бессарабии.

в 1940-м вернулся в казахстан, работал старшим инструктором казвоенкомата.

в боях великой отечественной войны с сентября 1941 года в составе 316-й стрелковой дивизии под командованием генерал-майораи. в. панфилова.

член вкп(б) с 1942 года.

в должности командира батальона 1073-го талгарского стрелкового полка 316-й стрелковой дивизии (с ноября 1941 — 8-я гвардейская стрелковая дивизия, 16-я армия, западный фронт) старший лейтенант момышулы при обороне москвы участвовал в двадцати семи боях.

во время второго генерального наступления вермахта на москву с 16 по 18 ноября 1941 года батальон старшего лейтенанта бауыржана момыш-улы в отрыве от дивизии героически сражался на волоколамском шоссе у деревни матрёнино.

умелое руководство комбата позволило на 3 дня задержать немцев на данном рубеже. после чего старший лейтенант момышулы вывел батальон из окружения боеспособным. погиб в 1982 году.

Шоқан  1835 жылдың  қараша  айында құсмұрын бекетінде қазіргі  қостанай облысы  әулиекөл ауданындағы  құсмұрын жерінде атақты аға сұлтан шыңғыс уәлиханов отбасында дүниеге келген. әкесі шыңғыс уәлиханұлы сол кезде аманқарағай дуанының (орталығы қараоба мекені) аға сұлтаны болған. округ орталығы 1844 жылы құсмұрын қамалына ауысқаннан кейін дуан аты құсмұрын болып өзгертілді. шоқанның өз атасы уәли орта жүздің ханы болған. арғы атасы қазақ ордасының ұлы ханы  абылай, шоқан оның шөбересі. шоқанның қ шағы қыс кезінде обаған бойындағы күнтимес ордасында,  жаздаесілдің  оң саласы  аққанбұрлықалабындағы ата  жайлауда  өткен. әжесі айғаным тұратын сырымбеттегі хан ордасында да әурен күндерін өткізген.«жеті жұрттың тілін білуге тиісті» хан тұқымы болғандықтан,  күнтимесордасындағы әкесі ашқан ауыл мектебінде  хат  таныған шоқан сол мектепте ортағасырлық қыпшақ-шағатай тілін меңгереді, парсыша, арабша тіл сындырады.шоқанның жақын туыстарының естеліктеріне қарағанда, ол кезінен білімге бейім әрі құмар болған. шоқан тарихи аңыз-әңгімелерге ерте бастан-ақ қызыққан. ол жастайынан данагөй билердің әңгімелерін, акындардың өлең- жырларын зор ықыласпен тыңдап өсті. оған тәрбие беруде сұлтан әулетінен шыққан әжесі айғанымның ықпалы күшті болды. ол жас шоқанға ежелгі қазақ аңыздарын, аңыз-әңгімелерін, мақал-мәтелдері мен даналық сөздерін жиі айтып отыратын. шоқан 12 жасына дейін құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні ілімімен танысты. шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды. шоқанның жақын туыстарының естеліктеріне қарағанда, ол кезінен білімге бейім әрі құмар болған. шоқан тарихи аңыз-әңгімелерге ерте бастан-ақ қызыққан. ол жастайынан данагөй билердің әңгімелерін, акындардың өлең-жырларын зор ықыласпен тыңдап өсті. оған тәрбие беруде сұлтан әулетінен шыққан әжесі айғанымның ықпалы күшті болды. ол жас шоқанға ежелгі қазақ аңыздарын, аңыз-әңгімелерін, мақал-мәтелдері мен даналық сөздерін жиі айтып отыратын. шоқан 12 жасына дейін құсмұрындағы мектепте оқып, мұсылман діні ілімімен танысты. шоқан ауылдық бастауыш мектепте оқып жүріп-ақ араб, парсы, шағатай тілдерінің негізін үйреніп алды.