georgegradoff122
?>

Қазақстандағы қандай өзен-көлдерді білесің? -ол өзен -көлдерге барып көрдің бе? -ол саған несімен ұнады/ұнамады? -көлдің/өзеннің аты туралы не білесің? -өзен мен көлдің айырмашылығы неде?

Казахский язык

Ответы

mariokhab

Берілген сұрақтарға жауап беру.

- Қазақстандағы қандай өзен-көлдерді білесің?

- Қазақстан аумағында ірілі-ұсақты 85 мың өзен бар. Олардың ішінде 7 өзеннің (Ертіс, Тобыл, Есіл, Жайық, Сырдария, Іле, Шу) ұзындығы 1000 км-ден асады.

Ұзындықтары 500 м асатын өзендер: Нұра, Торғай, Ойыл, Сарысу, Жем, Талас, Үлкен Өзен, Кіші Өзен, Елек, Ырғыз, Сағыз өзені, Шідерті өзені.

- Ол өзен -көлдерге барып көрдің бе?

Ия, мен Жайық өзеніне отбасыммен барып көрдім. Ол батыс Қазақстан облысында орналасқан.

- Ол саған несімен ұнады/ұнамады?

- Талай ән мен жырға арқау болған Жайықтың табиғатына, сұлулығына, әсемдігіне жететін жер кемде – кем. Атаулары қатар жүретін Еділ – Жайық өзендері қазақ халқы үшін әсемдік пен молшылықтың белгісіндей.

- Көлдің/өзеннің аты туралы не білесің?

- Жайық өзені көршілес Ресейден басталып, басым бөлігі Қазақстан арқылы ағып өтеді. Бастауын Орал тауларынан алатын өзен Каспий теңізінің Атырау қаласы орналасқан бөлігіне келіп құяды. Негізінен қар суымен (80%) толығады. Батыс Қазақстан облысы аумағын осы өзен суландырады.

Өзеннен бекіре, шоқыр, майшабақ, көксерке, Каспий қаракөзі, табан балық, сазан мен жайын ауланады.

Жайықтың жалпы ұзындығы 2428 шақырымды құраса, Қазақстан аумағындағы ұзындығы – 1082 шақырым.

- Өзен мен көлдің айырмашылығы неде?

- Көлдің өзеннен айырмашылығы – ол бір бағытта ағып жатпайды.

minaskorolev8

Сусыз тіршілік жоқ, ол бүкіл тірі жан иесінің бойында бар.

Жер бетіндегі ең көп тараған зат – су. Глобусқа немесе жартышарлар картасына қарайықшы онда жершарының төрттен үш бөлігі көгілдір түске боялған.

Ол – су: мұхиттар, теңіздер, өзендер көлдер. Судың біразы жер астына шоғырланған. Мұның бәрі – сұйық күшіндегі су.Мұздықтар мен айсбергтер де қатып қалған су болып табылады.Су атмосферада да аз емес, онда ол бұлт, тұман,бу және жаңбыр мен қар түрінде болады.

Табиғатта қо жоқ, тап – таза су дегенді таппайсың. Таза суды тек лабараторияда ғана алуға болады. Ондай судың ешбір дәмі жоқ, онда тірі организімге қажетті тұздар да болмайды. Теңіз суының құрамында өте көп мөлшерде еріген тұздар бар, оның ішуге жарамайтыны сондықтан.

Судың тағы бір кереметтігі ол жер бетінде үнемі тынымсыз айналыста жүретіндігі.

Жер шарындағы судың мөлшері өзгермейді.Теңіз бен мұхиттардың, өзендер мен көлдердің бетінен су буға айналып, одан бұлт түзіледі. Ол жаңбыр немесе қар, бұршақ болып жерге жауады, яғни қайта суға айналады.

Осы бір қарапайым қағидаға зер салсақ, суға қаттысты талай деректерді келтіруге болады. Су табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді. Көптеген өсімдіктің 80 – 95%  судан тұрады. Жануарлар мен адам денсінде де су көп . Адам ағзасының бүкіл салмағының жартысынан көбі судың үлесіне тиеді.Ол қанның , ас қорытатын сөлдің ,сілекейдің құрамына кіреді. Салмағы 70кг адамның денесінде 50кг су болады. Оның мөлшері 17кг кемісе адам өледі.

Адам су ішпей бір апта ғана шыдай алады.

Су барлық өсімдіктер мен жануарлар ағзасының құрамына кіреді.

Іркілдек теңіз жәндігі медузаның бүкіл салмағының 99 проценті судан тұрады.

Егер 1 кг қарбызды кептірсе, одан 20 гр ғана құрғақ зат қалады, яғни 98 проценті судан құралады.

Адам салмағының 65 проценті су десек, соның 10 – 20 процентінен айрылса тіршілік тоқтайды.

Адамның тамағына және ішуіне тәлігіне 2 – 3 литр су керек. Адам тек тамақтанудың өзіне жылына 60 тонна су тұтынады.

1 кг қартоп өсіруге 300 литр, 1кг бидай 1200 литр су жұмсалады. Ал қант қызылшасына, мақтаға, әсіресе күрішке, одан да көп су қажет.

1 тонна шойын қорытуға – 130 тонна, ал 1 тонна алюминий алуға 1000 тонна су қажет болады.

Су әр алуан заттарды ерітеді, содан да ол тамақ өнімдерін сіңіру үшін керек.

Су болып тұрғанда организмде өмірлік маңызы бар көптеген химиялық реакциялар жүріп жатады. Су тіпті, қатты сүйектің ішінде өзінің міндетін атқарады. Оны дененің әрбір жасушасынан табуға болады.

Біз қап – қатты мұз да, газдай жеп – жеңіл бу да су болғаны ма деп таң қаламыз. Бұл судың негізгі қасиеті. Ол сұйық, қатты және газ тәрізді үш түрлі күйде кезігеді.

Сумен шынығуда сулы шүберекпен сүртіну, суға шомылу, су құйылу сияқты працедурасын қолдану, су құйыну -  шынығудың ең тиімді түрі. Жылы судан бастап бірте бірте салқын суға көшу. Суық су ішкі жылулықты сақтап тұрады. Суық су әртүрлі ауруларды емдейді.

Қазіргі уақытта Жер шарында жыл өткен сайын ауыз судың қадірі біліне түсуде. Дүние жүзінің көптеген елінде су сатушылар үйреншікті көрініс болып саналады. Дамушы елдердің кейбіреулерінде от басының табысының 10 проценті су сатып алуға кетеді. Грек елінің кейбір өңірлерінде су алыстағы таудан тасылып әкелінетіндіктен шараптан қымбат бағаланады.Су цистернамен әкелінетін ауылдар өз елімізде де кездеседі.

Гонконг, Сингапур суды көрші елден сатып алады. Австралиялықтар Альпі мұздықтарының суын Германияға апарып 2 литрлік қағаз құтыларға құйып сатады.Европаның бірсыпыра шикізаттары бәрінен де гөрі су мың есе артық тұтынады.Бұлардың бәрінен кейін жалпы Жер шарында тұщшы су қорының шектеулі екені анық көрінеді. Сондықтан «Судың да сұрауы бар» деген халық даналығы біздің еліміз үшін өте – мөте маңызды екенін әр уақыт есте ұстаған абзал.

Су біздің байлығымыз, оған қамқорлықпен қарау әр уақытта естен шығармауымыз керек.Суды қорғауға сіздер және біздер болып барлығымыз атсалысуымыз керек.

Dmitrievich-Telishev
Бірінші сөйлем. "Менің ойымша - Ораз өте жақсы және жомарт адам".
Екінше сөйлем. "Себебі, мен оны оның іс-әрекетінен түсіндіремін".
Үшінші сөйлем. "Оны мен <<Ол атқанын я ілдірген аңдарын адамдарға үлестіріп, өзі үйіне бірер күнге азық әкеледі екен>>, << Бірақ солардың да терісін сатып, пайда қылмай, кім көрінгенге сауғаға бере бепген>> деген фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын".
Соңғы сөйлем. "Осыған байланысты мен жақсы, жомарт және кеңпейіл адам болуға тырысамын деген шешімге келдім".

Ответить на вопрос

Поделитесь своими знаниями, ответьте на вопрос:

Қазақстандағы қандай өзен-көлдерді білесің? -ол өзен -көлдерге барып көрдің бе? -ол саған несімен ұнады/ұнамады? -көлдің/өзеннің аты туралы не білесің? -өзен мен көлдің айырмашылығы неде?
Ваше имя (никнейм)*
Email*
Комментарий*

Популярные вопросы в разделе

potap-ver20065158
Шиморянов Мария1866
Шапкина1531
shutovaa3471
Aleksey19801
prik-galina7390
obelov
ivan-levermor
Станислав Роман994
Мартынова_Ринатовна1657
anna241273
wwladik2606222
irina-mic
Наталья_Владимир708
mirsanm26249