По казакскому языку. 9 упражнения 5 класс

Сөз құрамындағы бір немесе бірнеше дыбыстар тобынан жасалған фонетикалық бөлшек буындеп аталады.Дауысты дыбыстар буын құрауға негіз болады.Дауыссыз дыбыстар буын құрай алмайды. Сөздің құрамында қанша дауысты дыбыс болса, соншабуын болады. Мысалы, қарлығаштардың деген сөзде бес дауысты дыбыс бар, яғни сөз бес буыннан құралған.Қазақ тілінде буынның үш түрі бар: 1) ашық буын; 2) тұйық буын; 3) бітеу буын.Бір дауысты дыбыстан құралған және дауыссыз дыбыстан басталып, дауысты дыбысқа аяқталған буын ашық буын деп аталады. Мысалы, а-на, ба-ла, да-ла, бе-ре-ке, ә-ке, ша-ға-ла, же-ті, та-ға, т.б.Бір ғана дауысты дыбыстан құралған буын жалаң ашық буын деп аталады. Мысалы, ә-же, ұ-лы, ү-кі, а-та, т.б.Тұйық буын дауысты дыбыстан басталып,дауыссыз дыбысқа аяқталады. Мысалы, айт, өр, ант, ән, ұлт, аң, ұрт, үй, арс, ел, өрт, т.б.Дауыссыз дыбыстан басталып, дауыссыз дыбысқа аяқталған, яғни ортасы дауысты дыбысекі шеті дауыссыз дыбыс болып келген буынбітеу буын деп аталады. Мысалы, Бұлт, жер, қант, той, құрт, тау, жұрт, жез, төрт, дос, серт, гүл, мұрт, қол, бырт-бырт, сарт-сұрт, жарқ-жұрқ, сөз, көз, май, дөң, дүлдүл, мазмұн, жолдастық, т.б.

 Менiң атым Аcя. Мен сiзбiн менiң шығармамында менiң қалаулы американдық жазушы Волта Витманым туралы әңгiмелегiм келер едiм. Мысалы, ол дастандарға аса көп жазды "Мен Америка естимiн өлең айтады", "Шөптiң жапырақтары", "Таныстыратын әлем бөпе". Оның бiрiншi дастаны қашан ол басып шығарған әр түрлi пiкiрлер шақырды. В.Витман американдық адамдар және олардың жұмысын мадақтады. Ол ересек өмiрдiң рухы және өмiрдiң олардың әдемiлiгiн мадақтады. Витман жүрекке романтик болғандығымен. Оның поэзиясы Романтиковтың басқа жазушылары поэзия тәрiзденбедi. Мысалы, егер ол өмiр сүрiлiп болар едi болса, маған болып көрiнедi, ол американдық адамдар туралы өз дастанын қайта басып шығарды және жұмыс астронавттарының тiзiмiне, кәсiпкер, менеджер, дизайнер қосар едi тағы басқалар.