Толымды және толымсыз 4-тапсырма 170 бет

«Жаяу көкпар» — ұлттық ойын.

Бұл ойын жазды күні, кең жазықта ойналады. Ойын өтетін жердің ұзындығы 50—60 метр, көлденеңі 25—30 метрден кем болмайды. Сол жазық алаңның бір шетіне шағын дөңгелек шеңбер сызылады да, ішіне құм түйілген ак, шүберек қойылады. Алаңның екінші шетінен де сондай сызық сызылып оны көмбе деп белгілейді. Ортадан сызық сызылады. Ойынға қатынасушылар екі топқа бөлінеді де сол ортадағы сызықта сан құрып тұрады. Ойынды жүргізу үшін екі топқа ортақ бір басқарушы тағайындалады. Орамал жатқан және көмбе етіп белгіленген жерде екі ойыншы бақылаушы болып тұрады. Басқарушының берген белгісі бойынша ойын басталады. Әр топтың ойыншысы құм түйілген шүберекке бұрын жетіп, оны көмбеге жеткізуге тырысады. Топтың қалған ойыншылары оған көмекке келеді. Ал қарсы топ, одан шүберекті алып, өздері апаруға тырысады. Қызу тартыс басталады. Ойынға қатысушылар айла-амал қолданып, алаңның ішінде бұлтарып қаша жүріп, өз тобының көмбеге бұрын әкелуін қарастырады. Бірақ белгіленген межелі жерден шығуға болмайды. Көмбеге белгіленген мерзімде жеткізген ойыншы ұпайды көбірек алады, Ойынға допты да пайдалануға болады.

Шанғышы
ш - дауыссыз, катан
а - дауысты, жуан, ашық, езулік
н - дауыссыз, унді
ғ - дауыссыз, уян
ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік
ш - дауыссыз, катан
ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік

Боксшы
б - дауыссыз, уян
о - дауысты, жуан, ашық, еріндік
с - дауыссыз,  катан
ш - дауыссыз, катан
ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік

Футболшы
ф - дауыссыз, катан
у - дауысты, жуан, қысаң, еріндік
т - дауыссыз, катан
б - дауыссыз, уян
о - дауысты, жуан, ашық, еріндік
л - дауыссыз, унді
ш - дауыссыз, катан
ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік

Шахматшы
ш - дауыссыз, катан
а - дауысты, жуан, ашық, езулік
х - дауыссыз, катан
м - дауыссыз, унді
а - дауысты, жуан, ашық, езулік
т - дауыссыз, катан
ш - дауыссыз, катан
ы - дауысты, жуан, қысаң, езулік