"Нарынқұм зауалы'' әңгіме қылып жазу.

Нарынқұм зауалы" - М. Шахановтың шығармасы. М. Шахановтың өмірі мен шығармашылығына тоқтасақ, "Нарынқұм зауалы" шығармасы идеялық-тақырыптық мәнін және жазушыдын шеберлігін танытқан шығарма. М. Шаханов осы өлең арқылы балаларға қазақ халқының тарихын таныстыратын болған.

Шығармасының басты кейіпкері - Махамбетке талдау жасалады. Махамбеттің ірі тұлға екендігі танытылады. Махамбеттің түс көргендігі, қастандықпен өлтірілгендігі айтылады.

Осы өленді түсіндіре отырып, қазақ халқының өршіл рухын, көрген қасірет, бойындағы сақтай білген қасиеттерін балаға ұялата біліп, адамгершілікке тәрбиелеу, қазақ халқының өз батырына құрмет көрсетуді және ерлік пен батырлыққа үйретеді.

Бір күні арыстан, қасқыр және түлкі достасты.Олар көңілгебарды және есекті, қойды, және қоянды аулады.
-Ну, достар мен, как біз алапаны бөлеміз?-спросиларыстан.
Бірінші қасқыр: жауап берді
-Царь!Сендер ажа бізде, сол себептен есекті сіз же-, менқойды жеймін, ең жас түлкі, қоянның.
Лев наразы мынадай жауаппен қалды.Ол ашуландырдыжәне қасқырды баста бөлікте жапырақтанды.
-Ты нені айтасың?-спросил арыстан бас түлкінің.
-О, патша сіз біз!Қазір есекпен таңғы ас іш-, кейін қойменпообедайте, ал на түнді съеште қоянның.
Льву түлкінің сөздері понравились.Ол күлді және оны:сұрады
-У кімнің сен мынадай жауапқа үйрендің?
-У қасқыр, -ответила лиса.
Міне осы мәтінді аударуға керекке...))
Ілгері

Бесікке салу — нәрестені алғаш бесікке бөлеу рәсімі. Бесікке саларға шақырылған ауыл-үйдің әйелдері шашуын, жол-жоралғысын ала келеді. Баланы алғашқы бөлеу үлгілі ұрпақ өсірген қадірменді әйелге тапсырылады. Ол өзінен басқа тағы бір-екі келіншектің көмегімен бесікті жабдықтайды, сәбидің әжесі не шешесі түбектің тесігінен балаларға тәтті үлестіреді. Осыдан кейін бесікті отпен аластап, баланы бөлейді. Бесікке салған әйелдерге көйлек, жаулық сияқты сый тартылады. Үлкендер батасын беріп, баланың ер жетуіне, ананың үбірлі-шүбірлі болуына тілектестік білдіреді. Және Бесік жыры айтылады:

Айыр қалпақ киісіп,

Ақырып жауға тиісіп,

Батыр болар ма екенсің?

Бармақтарың майысып,

Түрлі ою ойысып,

Шебер болар ма екенсің?

Таңдайларың тақылдап,

Сөзіңді жұрт мақұлдап,

Шешен болар ма екенсің?

Тағы бір нұсқасы:

Әлди-әлди ақ бөпем,

Ақ бесікке жат бөпем

Жылама, бөпем, жылама,

Жілік шағып берейін.

Байқұтанның құйрығын

Жіпке тағып берейін.