"Мексика ұлы"Оқиғаның басталуыОқиғаның дамуыОқиғаның шиеленісуіОқиғаның шарықтау шегіОқиғаның шешім

1797 жылдардағы Ресей патшасының отарлау саясатына қарсы күрескен Кіші жүз қазақтарының көтерілісі болғаны тарихтан мәлім. Көтеріліс басында Кіші жүздің Байбақты руынан шыққан көрнекті басшы, атақты батыр, әйгілі шешен Сырым батыр (1742-1802) тұрды.

Көтеріліcшілердің мақсаты – ғасырлар бойы қалыптасқан жерді пайдалану жүйесін қалпына келтіру, сұлтандардың, ханның және олардың айнала төңірегіндегілердің озбырлығына тыйым салу болды. Жайық бойындағы жақсы жерлерге жайғасып алған казак-орыстар қазақ ауылдарына өзеннен өтуге тыйым салып, шұрайлы жайылым мен мал өрісінен айырып, адамдарына зорлық-зомбылық жасады. Кіші жүздің ханы Нұралының да халыққа тізесі батты. Оның қол астындағылары елді алым-салықпен қинады. Осының бәрі халықтың наразылығын күшейтіп, жаппай көтерілуге әкеп соқты. Көтерілістің басты қозғаушы күші – қарапайым көшпелі халық пен патша үкіметінің қысымына шыдамаған би, старшын және батырлар болды. 1784 жылы қараша айында Сағыз өзенінің бойында Сырым жасағындағы адам саны 1000-ға жетті, оның басты міндеті патшалық өкімет орындарына қарсы күрес болатын. Сырымның өз бетімен әрекет етуі Нұралы ханға ұнамады да олардың ара-қатынасы алшақтады.

Мен жазушы болсам, еліміздің аймақ тұрғындарының бет-бейнесі туралы жазар едім. Өйткені Қазақстанның он төрт облыс адамдарының он төрт түрлі мінезі, өзіндік түсінігі, менталитеті бар.

Өзім осы Алматыға келіп, еліміздің түкпір-түкпірінен келген адамдармен танысып, араласып олардың сөйлеу мәнері, ойлау жүйесі, дәстүрі жайында аз да болса, хабардармын. Бір елде тұрсақ та, ондай айырмашылықтарды біле бермейтіндер бар ғой... Жазушы болып кітап жазатын болсам, алғашқы еңбегімді осы Қазақстанда тұрса да, ойы басқа, салты басқа, ділі басқа қазақтардың барлығы жайында жазып, барлығына ортақ бір қазақтың картинасын шығарғым келед