Де не айтылан52 Досыңа не туыстарынның біріне хат жаз, Хатта мектебін, қалай оқитының және қалай демалатынын, туралы хабарла, НӘТИЖЕ САБАҚөрМен не үйрендім?131б)1. Мәтінді түсініп оқы.KТуған өлкеСонау оңтүстіктен ұшып шыққан Қараторғай ағашбасына орнатылған үйшігіне биыл да шаршап-шал.дығып әрең жетті. Оның бұл үйшікті меншіктеніп, балапандарын ұшыра бастағанына да бес жыл өтті. Күнсуыта оңтүстікке ұшып кетіп, өр көктем сайын кайтыдJ​

сәлем!

- сәлем, ксее!

- не істеп жатырсың?

- кітап оқып отырмын.

- бос уақытында кітап оқуды жақсы көресің бе?

- иә, ксее. менің ойымша, бос уақытта кітап оқу қызықты, әрі пайдалы.

- бос уақытында кітап қана оқып жүресің бе?

- жоқ, әрине. кейде ұлдармен футбол немесе баскетбол ойнаймын, дала суық болса, компьютер ойындарын ойнаймын. сен ше, ксее?

- ал мен болсам, достарыммен кинотеатрға барамын немесе коньки тебемін. сені де шақырамын.

- рахмет, келесі бос уақытымда кинотеатрға баруға қарсы емеспін.

Тиін — әрі епті, әрі жеңіл қимылдайтын, әрі жақсы өрмелейтін және талдан талға оңай секіретін омыртқалы жануар. Қоректері: емен жаңғағы, грек жаңғағы, бадам (миндаль), орман жаңғағы, гүлдің қауызы, саңырауқұлақ, жаңа ағаш қабықтары, жәндік, ұлулар болып табылады. Ғылыми болжамдар бойынша дүние жүзіндегі миллиондаған ағаштар тиіндердің көміп-сақтаған, кейін ұмытып кеткен қауашақ сортты ағаш тұқымдастарынан өсіп жетілуде. Тиіндер дәндер мен жаңғақтарды бөлек-бөлек топыраққа мұқият көмеді, не ағаш қуыстарына жасырады. Дене тұрқы 16 – 28 см, салмағы 450 – 600 г. Түсінің үстіңгі бөлігі ақшыл сұр не жирен, қоңыр, ал астыңғы бөлігі толығымен ақ болып, үлпілдек, қалың жүнді, құйрығы ұзын (23 см-ге дейін) болып келеді. Артқы аяқтары ұзынырақ және мықты болған соң ағаштан ағашқа қарай 10-12 метрге дейін секіре алады. Мұншалықты ұзындыққа секіруге оның үлпілдек құйрығы көмектеседі. Орташа өмірі 10 жылға дейін. Тұрғылықты аң, орманды және ағашты жерлерде, тоғайларда мекендейді. Азықтары мол жылдары көбейіп, ал азық қоры аз жылдары саны өте кеміп кетеді. Орташа өмірі 10 жылға дейін. Қоректері аз жылдары олар ауып, ауыл шетіндегі бау-бақшаға, парктерге келеді. Қазақстанның шығыс, орталық және солтүстік аймақтарында, Тянь-Шань мен Жетісу (Жоңғар) Алатауының арағайлы ормандарында мекендейді. Ұясын ағаш басына, кейде кеуегіне, не жартас жарығына, немесе тоқылдақ тескен ойықтарға 30-40 см диаметрде салады. Ұясының ішін мүктермен және шөптермен әрлейді.