Оқылым2. Мәтінді түсіні оқы. Тапсырмаларды орында.Бұлбұлдан ұят арЖексенбі күні Марал мен Айжан орманға барды. Орманды тамашалап, біразсеруендеді. Олар демалуға отырды. Дорбаларынан нан, май, жұмыртқа шығарып, тамақтана бастады. Кенет жақын маңнан бұлбұл сайрады. Қыздар бұлбұлдың әнiн қызыға тыңдады. Кетер кезде Марал тамақ қалдықтарын бұтаның астына тастай салды. Айжан нанның қоқымы мен жұмыртқаның қабығын қағазға орап, дорбасына салды.Сен қоқысты неге дорбаңа салдың? Тастай сал, ешкім көрмейді ғой, - деді Марал.Бұлбұлдан ұят болар, - деді Айжан.1) Мәтінге сүйеніп, берілген сөйлемдердің ретін анықта және нөмірле (1, 23.4​

2

1

3

осындай жауабын айтамда

Қазақ халқы - қонақжай халық.

Баяғы заманнан бері осы күнге дейін жеткен дәстүріміздің бірі мен бірегейі – келген қонаққа дастарқан жаю. Бұл дәстүр тек қонақжай қазақ халқына ғана тән дүние десем, артық айтпаспын, себебі үйге қандай кісі келмесін «ең болмаса нан ауыз тиіп кету керек» деген ұғым санамызда бала кезімізден қалыптасқан. Қазағым қашан да бар асылын, бар тәттісін «қонақ жесін» деп сақтаған. Қазақ халқы үшін дастарқаннан үлкен, дәмнен үлкен нәрсе жоқ. Ақсақалдар да үнемі «Дастарқан тек қуанышты себептермен жайылсын! Дастарқан мол болсын! Осындай үлкен дастарқан басында жинала берейік!» деп бата беріп, тілектерін айтып жатады.  

Дастарқан жайғанда міндетті түрде ең алдымен нан қойылады. «Ас атасы – нан» деген мақал осыдан шықса керек. Ұннан жасалынған тағамдар бағзыдан-ақ ақ дастарханымыздың сәні болып келген. Қазақ өзінің шаңырағындағы кез келген жиында дастархан үстінен нанды алыстатпайды.

Сыйлы қонақ келсе, бұрынғы кезде мал сойылып, ет асылса, қазіргі заманда мал сойылмаса да, қазанды отқа қойып, қонақтың кәдесін асып береді. Күн демей, түн демей қазан асуға келгенде қарап қалмайтын қазақ аналары мен келіндері ет тамақты нақышын келтіріп дайындайды. Бүгіндері қырық күн тойын, отыз күн ойын жасамасақ та, кез келген жиында осы ас бірінші мәзірде тұрады.

Жалпы алғанда, қазақтың дастарханы – киелі нәрсе. Бұл тек жайылған шүберек немесе оған қойған ас-ауқат қана емес, бұл – адамның пейілі, ішкі жан-дүниесі, мейірім-шапағаты. Ендеше дастарқанымыз тек қуанышқа жайылсын!

Касиетті казак даласында Кобыланды есімімен ерте заманнан бері аталып келе жаткан екі мазар бар. Бyл тарихи коне ескерткіштер "Кобыланды кyмбезі" деп аталады. Біріншісі, Батыс Казакстан облысынын Елек – Защита темір жолынын бойында. Ол И. А. Кастаньенін жазбаларында корсетілген. Кyрылысы кызыл кірпіштен салынган. Yйінді болып жаткан кyйі казірге дейін зерттелген жок. Екіншісі Орталык Казакстандагы Сарысу озенінін бойындагы мазар. Ол бізге Шокан У? лихановтын тарихи жазбаларынан м? лім. Кyмбез (мазар) кyрылысы тастан каланган. Осы Кобыланды кyмбезі деп аталатын кос мазар жоніндегі тарихи деректер Казакстаннын yлттык энциклопедиясына да енгізіліп