НАПИСАТЬ КАК ПИСЬМО НА КАЗАХСКОМ​

Шығарманың композициялық құрылымы.

Композиция-әдеби шығарманың құрылыс, оның үлкен-кішілі бөлім-бөлшектерінің бір-бірімен қисынды түрде қиюластырып, әр түрлі тәсілмен байланыстырылған тұтастық бірлігі. Шығарманың құрылысы шымыр болуы, бас-аяғы жеке тараулары жинақы келуі жекелеген бөлім бөлшектердің орынды жалғасуына байланысты.

Әдеби шығарманың композицялық құрылысының ұтымдылығы сөз болатын мәселелерді, суреттелетін жағдайларды, кейіпкерлердің іс-әрекетін талғап таңдай білу, оларды өлшеп, сұрыптап алу, қисынын тауып қиюластыра білу шеберлігіне байланысты болады және бұл-жазушының қандай шиеленіскен жағдай болса да түйінін тауып, ақ пен қараны ажыратып, не нәрсенің мәніді, маңызды екенін түсінетін көрегендігіне байланысты болады.

Композицияның көркемдік қуатылығы  - әдеби шығармада не айтылғандығы қандай маңызды болса, нені қай (кезде) айту, әртүрлі жағдай, уақиғаның, іс-әрекеттің қайсысын кейінірек баяндау-бұлардың да мәні үлкен. Айталық, басты кейіпкер шығарманың өн бойында үлкен жігерлілік, алғырлық танытып келіп, ал енді ең соңында өмірден торығып, түңілгендей болса, бұдан туатын әсер бір түрлі де, егер осындай торығу, өзін әлісз сезіну шығарманың орта тұсында болып, кейіпкер қайта сергіп, серпіліп, өзінің ширақ, күрескер қалпына келген болса, шығарманың соңында ол осындай күйде болса, мұның оқырманға әсері мүлде басқаша болатыны түсінікті.

Әдеби шығармадағы жеке бөлім, тараулар оқиғалардың астас, жалғастығы, кейіпкердің ортақтығы арқылы бірігіп, тұтасып жатады. Композициялық тәсілдер алуан түрлі. Солардың іінде екі нәрсені салыстыра суреттеу немесе қарама-қарсы қойып суреттеу жиі кездеседі. Бұларға қоса, шығарманың композициялық құрылысын белгілеуде елеулі орын алатын ерекшеліктер: уақиға автордың, автордан басқа бандаушының атынан айтылуы немесе кейбір тұстарда болған жағдайлар шығармадағы кейіпкерлердің көзімен көрген қалпында алынып, соның ұғым-түсінігі арқылы берілуі.

Шығарманың композициялық құрылысы:

1. Сюжеттің басталуы.

2. Сюжеттік байланыс.

3. Шиеленісуі.

4. Шарықтау шегі.

5. Шешімі.

Жеңіс

Қазақстанның атын әлемге танытып, белгілі бір спорт түрінен сайыстан жеңіп, көк туымызды желбіретіп жүрген спортшыларымыз аз емес. Солардың ішінде қазақ боксының бетке ұстар тұлғалары Серік Сапиев пен Бекзат Саттарханов та бар. Екеуі де Олимпиада чемпиондары. Әттең, Бекзат Саттархановтың өмірі қыршыннан қиылып кетті, әйтпегенде жетер асулары әлі де алда еді. Қайсының болса да жеңісі, қазақ спортының тарихында алтын әріппен жазылған күн болып есте қалады. Қай спорт түрі болмасын, еліміздің спортшыларының әлі де шығар шыңдары биік деп білемін!