Жылдар өткен... Жазғытұрым. Басталды бір жаман ырым, Жаумай жауын жалғыз тамшы, Ерте солды гүл-бәйшешек, Еркін өспей қурады шөп, Етке тиді ауыр қамшы.Еккен егін өнбей жерге, Еткен еңбек ұшты желге, Ел күйзелді ем таба алмай.Жабырқаған жарлы қауымЖалбарынды тілеп жауын, Көк жиектен көзін алмай.Сезген мұны ТолағайдаСабырсыздық болды пайда, Ойланады ұзақ түндер:«Қайтсем жауын жаудырамын, Ел сусынын қандырамын.Адал ақыл айтар кімдер?..»Көп өтпеді. Бір күндеріШешесіне еркеледі.Отыр сұрап әр нәрсені... –Тағы да бар бір сұрауым:Көп жауады қайда жауын?Білсең, апа, айтшы, - деді.Айғақ ете үлкендердіАпатайы жауап берді:Деген сөз бар - «тауда тандыр», Қарлы, шыңды тау жерінде, Тарбағатай өңіріндеҮзілмейді жылда жаңбыр.Екі беті гүл-гүл жанды, Кідірмеді, жүріп кетті.Кеудесімен бұлт бөгеген, Бұлттан жаңбыр себелегенАсқар тауға келіп жетті.Таңдап жүріп тау жотасынТалғай қарап орман, тасынТарбағатай үйірінен, Толағайы тыңдап алды.Көңілі сүйген бір шатқалдыҰзақ ырғап бөліп алдыӨркештенген түйінінен, Басындағы қарын қоса, Баурындағы аңын қоса, Шайқап бұлақ, көк орманды, Күшпен әрең алды дағы, Арқасына салды дағыКелген ізбен қайта оралды.Арқалады ауыр тауды, Жаншып бара жатыр жанды, Маңдайдан тер көл боп ақты.Жеткенше дем алмайын деп, Жарты жолда қалмайын деп, Шаршаса да тоқтамапты.Тау жақындап қалды келіп, Бұйраланған бұлт өңгеріпТаңданысты көрген адам.Әлден кейін танылды анық, Толағайлап шулап халық, Қуанбаған қалмады жан.Құйды жаңбыр, сел боп ақты, Күн күркіреп, шатырлатты, Күйген жердің кірді жаны.Шөлдегендер суға қанды, Ауыл қайта ажарланды, Тарқады елдің бір құмары.Талған дене, жанған өкпеКелген шыдап сонша көпке, Ұзақты күн сыр бермеген.Жетеріне жеткен кезде, Күн еңкейіп шөккен кездеСүрінді алып әлденеден.Кетті құлап, тұра алмадыҚайта қару қыла алмады.«Апа», - деді жалғыз ғана.Тау да басып шөге берді, Апасы жас төге бердіОтаны үшін өлді бала.Кім қалды екен егілмеген, Кім қалды екен төгілмегенКөз көргеннен ТолағайдыКүңіренді де анасындай, Күн де батты шарасыздай, Түн қап-қара шашын жайды, Айсұлудың күрсінгені, Күрсінгенде алған демі, Адам тұрсын тауға батты.Кеуіп қалған қос шандырданКүйік сүті шапшып тыңнан –Кілең аппақ тас боп қатты.Ауысыпты заман талай, Аталғалы тау «Толағай»...Соны үлкендер ертек еткен.Алыпты тау басып жатқан, Ана сүтін тас боп қатқанКөреді әлі өткен-кеткен.«Толағайдың» төңірегінде, Толқынданған желмен біргеКөк теңіздей көк шалғыны.Алыпты жұрт ардақтайдыАлып атын бір атайдыЖылда, жаңбыр жауған күні.Тапсырма:Әбілдә Тәжібаевтың "Толағай" өлеңінен үзінді оқып , Сын есімдерді тауып жазыңыздар​