43 бет 1-тапсырма. Мәтінді оқыңдар. Мәтіндегі негізгі және жанама ақпараттарды анықтаңдар. / Прочитайте текст. Определите основную и косвенную информацию/ ​Сарыарқаның көрікті жерлерінің бірі – Баянауыл таулары. Бір қарағанда бұл таулар жазық даладағы арал сияқты көрінеді. Мұнда таңғажайып пішіндегі жартастар кездеседі: «Жалмауыз кемпір», Шайтантас, «Тас бас» және т.б. Бұл жерде көрікті көлдер де жетерлік. ​Баянауылдан оңтүстікке қарай Қарқаралы тауы орналасқан. Тауды шөлейттер қоршап жатыр. Бірақ қарағайлы сирек ормандар өскен беткейлер де кездеседі. Сонымен қатар саздардағы шөгінділерден жаз соңында қыстан сақталып қалған тоңды кездестіруге болады. Жергілікті халық мұндай жерлерді табиғи тоңазытқыш ретінде пайдаланады.

енді мәтінді оқы сұйтіп негізгі және жанама сөздерді тап болды

Маңғыстау облысы экологиясы ауыр аймақтардың қатарына жатады. Мұнда ауа бассейні табиғи және антропогендік жолдармен ластанады.

Антропогендік ластану өнеркәсіп пен көлік тасымалына байланысты. Әрбір автомобиль әрбір 1км-ге орта есеппен 40г зиянды заттар шығарады, ал облыс бойынша оның мөлшері жылына 100 мың тоннадан асып түседі.

Облыс бойынша ауаға ластағыш заттар шығаратын объектілердің саны 7 мыңнан асады, бірақ олардың басын көпшілігі ұсақ жылыту қазандары болып табылады, олардың әрқайсысы жылына орта есеппен 5-10 тонна ластағыш заттар шығарады. Атмосфераны ластайтын негізгі өнеркәсіп объектілері Ақтау, Жаңа Өзен қалаларының кәсіп орындары мен мұнай кәсіпшіліктері болып отыр. Ақтау қаласында осындай 26 кәсіпорын бар. “ Маңғыстау мұнай “ өндірістік бірлестігі бойынша 110-120 мың т ластағыш заттар шығарылды, ал Қазақ газ өңдеу заводында осындай көрсеткіш 23мың т жетеді.

-Сәлеметсіз бе.
-Сәлеметсіз бе.
-Қандай жануарлар ұсынылған бұл хайуанаттар бағында?
-Мұнда біз көре аламыз: зебру, барыс, леопарда, лев, маймылдар, жабайы бұқа және тағы көптеген ұсақ және ірі жануарлар.
-Сіз жиі боласыз ба бұл хайуанаттар бағында.
-Жыл сайын келсем мұнда балалармен.
-Ал бұл болуы тиіс бұл үй-жайда?
-Бізде тамаша террариум, онда көптеген түрлерін жылан, лягушек, ящериц, және басқа да көптеген жануарлар.
-Ал бұл хайуанаттар бағы басым?
-Айналып сізге қажет болуы күні бойы.
-Өте жақсы! Мен асыға күтудемін бір аралап шығамын, оны бүкіл.
-Тілеймін, тамаша жорық, деп үміттенемін, сіз көп қызықты, және сіз мындасыз ұнайды.
-Сау бол.
-Сау бол.