8-тапсырма. 87 бет/стр. Мәтін мазмұны бойынша оқиға желісін тізбек түрінде жаз. Составьте сюжетную линию по содержанию фантастического рассказа (4-тапсырма), соблюдая логическую цепочку. Вот текст : Сол күні жұмбақ ға- ламшардан екі бала келді. Жұмбақ елден келген бала- лардың әңгімесі де құпияға толы еді: Біз Жердегі тіршілікті көп зерттедік, деді қонақ- тың үлкені. - Жер ғаламшары ғарыштан керемет әдемі көрі- неді. Бірақ жақындасаң, қатты қорқасың. Қара қою түтіннен, улы газдан тұншыға бастайсың. Көзің қарауытып, басың айналады. Біз ешқайда қона алмай, қатты қиналдық. Мұхиттарда көк киттердің күңіренгенін, аққулардың таза суды аңсағанын көрдік. Ал ақ аю мұзды құшақтап қатты жылады. Ор- мандар өртеніп жатыр, құстар ұясынан айырылды. Жүрегіміз ауырды... Қап, ұят болды-ау! - деді Мақсат. - Өздеріңе әдейі келдік, деді екінші қонақ бала. - Табиғат-ананы ренжітіп алыпсыңдар... Бірақ барлық ақылды бала осы жерде тұрады екен. Болашақтарың жарқын, көңіл күйлерің, өмірлерің жақсы бо- лады. Ол үшін Жер-ананы сақтаңдар. Бәріне жауапты сендерсіңдер. Біз қазақтарды «Күннен келген халық» деп білеміз. Сендер сол халықтың ұрпағысыңдар. Сондықтан бәріне жауаптысыңдар! - деді үлкен қонақ.

Абайдың 1895 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 7 шумақтан турады, көлемі 28-жол. Үлкен үміт күткен баласы Әбдірахманның өліміне байланысты шығарылған. Қараңғылық шырмауына шатылған елдің надандығына ыза болған ақын жан наласына сырын қапысыз қабылдар, айтса түсінер, ақылдасса ой бөлісер сүйікті ұлынан айрылу қайғысы қосылып, «берген бе тәңірім саған өзге туыс» деп мұңданады, ақын көңіл жайлауынан ел көшкендей болып құлазиды. Мағынасыз «бос қуыстай» дүниеден уақап таппай, «бір-ақ уыс» болып отырған ақын дінге иек артады. Қошы жоқ құлазыған көңіл күйін ғажап шыншылдық суретпен бейнелеп, шарасыз халін «халық», «махлүқ», «дәһрі», «ләмәкан» сияқты діни лексикамен бедерлейді. «Содан ары созерцание ретіндегі ойларын тере келіп, ақын өзінің наным женін толғайды. Болып еткен ауыр қазаларға жоғарыда танылмаған кейбір түңілу сарындары қосылып келіп, ыза мен қазадантуған бір алуан діншілдік ойлар, күйлер шығады» (Әуезов М. Шығ.жинағы, А., 1985, 20-т., 164-165-6.).

Абайдың діні - ақылдың, сыншыл ойдың діні. Тәңіріні тани алмай қор болатын шалалықты, мақсатсыз құр мүлгуді шенейді. Әрине, бұлай сынау - тәңіріне шек келтіру емес. «Түп иесін көксемей бола ма екен?» дей тұрып, тәңіріні іздеу, дінге сенудің өзі мейлінше ақылды, саналы болуы керектігін айтады. Өлең - осындай қарама-қайшы пікірге толы, драмалық қуаты күшті туынды. 11 буынды қара өлең ұйқасымен өрнектелген. Алғаш рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайүғылының өлеңі» атты жинақтажарияланды. Өлеңнің кейбір басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер бар. Мүрсейіт қолжазбаларында 4-шумақтың 4-жолы «Талапты тағы да ойлап зор қылады» деп жазылса, 1909, 1939, 1957, 1977 жылғы басылымдарда «Талпынып тағы да ойлап зор қылады» болып басылған. Ал 1933, 1939 жылғы жинақтарда 7-шумақтың 1-жолы «Өмір жолы - тар соқпақ, бір иілген жақ» түрінде берілсе, 1909, 1957, 1977 жылғы жинақтарда Мүрсейіт қолжазбаларына сәйкес «Өмір жолы тар соқпақ, бір иген жақ» - деп өзгертілген. Өлең өзбек, қырғыз, тәжік, түрікмен, қарақалпақ тілдеріне аударылған.[1]

брат жардем бердымба саган) или мастер лайк басын