Тест Тақырып: Фонетика (Дыбыстардың бөлінуі. Буын. Буын үндестігі.) Морфология (Жұрнақ. Жалғау.) 1. Фонетика нені зерттейді ? А) сөз мағыналарын зерттейді. В) сөз тіркесін зерттейді. С) дыбыстарды зерттейді. 2. Қазақ алфавитіндегі әріп саны: А) 36 В) 42 С) 33 3. Қазақ тілінің төл дыбыстары: А) л, о, с В) қ, ң, ә С) ұ, у, с 4. Тек жуан дауысты дыбыстар: А) е, а В) ү, і С) ы, о 5. Жіңішке дауысты дыбыстары бар сөз: А) құлақ В) дене мүшелері С) мұрын 6. Еріндік дауыстылардан тұрған сөздер: А) жұрт, тозу В) көрімдік, сәйгүлік С) ұлы, томаға 7. Ұяң дауыссыз дыбыстар қатары: А) в, б, г, ғ, ж . В) б, в, к, с, д . С) л, д, р, м, п. 8. Қ қандай дыбыс? А) ұяң дауыссыз дыбыс ; В) қатаң дауыссыз дыбыс; С) үнді дауыссыз дыбыс. 9. Үнді дауыссыздан басталатын сөз: А) зерек В) намыс С) емен 10. Марапатталады сөзіндегі буын саны: А) алты В) жеті С) сегіз 11. Дұрыс тасымалданбаған сөз: А) бал - апан В) күрес - ші С) ор – маншы 12. Жуан буынды сөздер: А) қоңырау, сабақ В) терезе, гүл С) оқушы, мұғалім 13. Бітеу буынды сөздер: А) мереке, үлгі, аула В) дәптер, мектеп, гүл С) сұлу, жұқа, кіші 14. Үндестік заңы неше түрге бөлінеді? А) 2 В) 3 С) 4 15. Буын үндестігіне бағынбайтын сөз: А) айлар В) жемқор С) жаздың 16. Үндестік заңына бағынбайтын қосымша: А) –ған, -ген В) –қа, -ке С) –нікі, -дікі 17. Сөз құрамына жататын бөлшектер: А) дыбыс, әріп В) буын, түбір С) түбір, қосымша 18. Түбір сөз: А) ән В) әнші С) әнқұмар 19. Түбірлес сөздер: А) төбе, есік В) өзен, көл С) қалам, қаламгер 20. -шы, -ші –жұрнақтардың түрі: А) сөз тудырушы В) сөз түрлендіруші С) сөз құрамы 21. Жұрнақ жалғанған сөз: А) жұмыста В) жұмысқа С) жұмысшы 22. Сөздерге жалғанатын тиісті жұрнақтарды белгіле. Асық..., қи..., жағалас..., ұмыт... . А)-ма, -па, -пе, -ме В) –па, -ма, -па, -па С)-па, -пе, -ба, -бе 23. Қалау райдың жұрнақтары: А)-са, -се В)-ған, -ген С)-ғы, -гі 24. Тұйық етістік жұрнағы: А)-шы В)-лы С)-у 25. Көптік жалғаулы сөз: А) сызғыштар В) мамандық С) әжем 26. Көптік ұғым беретін сөздер: А) дәптер, біз В) құм, қымыз С) қазақ, ақын 27. Тәуелдік жалғаулы сөз: А) таңбасы В) шаңырақ С) күй 28. Шығыс септіктегі зат есім: А) еттің В) жастыққа С) өмірден 29. Жалғаудың төрт түрі де жалғанған сөз: А) аттанармын В) жазушыларымыздансың С) бақыттысыңдар 30. Жіктік жалғау жалғанған зат есім: А) Ғылым таппай мақтанба. В) Сен өз жігіттеріңе басшысың. С) Ақыл азбайды, білім тозбайды.

1991 жылғы 16—желтоқсанда «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заңы қабылданды. Тәуелсіздік — тәңірдің біздің ұрпаққа берген үлкен бақыты, халқымыздың мәңгілік құндылығы. Біз бүгінге дейінгі барлық жетістіктерімізге тәуелсіздіктің арқасында қол жеткіздік. Жиырма жылдан астам уақыт ішінде елдің әл—ауқатын көтеріп, төл мәдениетіміз бен мемлекеттік тілді жаңғырту ісінде қыруар жұмыстар жасадық. Елімізде білім, ғылым, денсаулық, спорт салалары айрықша даму үстінде. Тәуелсіздік—біздің ең басты игілігіміз, баға жетпес құндылығымыз. Жас мемлекет тарихындағы жаңа дәуір дәл осы тәуелсіздіктен бастау алады [1]. Қазақ халқының егемендікке ұмтылған қадамы сәтімен жүзеге асты. Дүниеге жаңа мемлекет—Тәуелсіз Қазақстан Республикасы, дербес қазақ елі келді. 1991 жылдың 17—желтоқсанында Алматыдағы Орталық алаңда Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі жариялануына және 1986 жылғы желтоқсан оқиғасының бес жылдығына арналған митинг болы өтті. Жиналған сан мыңдаған адамның алдына Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев былай деп сөз сөйледі: «Дербес мемлекет құру қазақ халқының ғасырлар бойы аңсаған арманы еді. Міне, енді сол күнге де жеттік... Тәуелсіздік табалдырығында тұрған осы жан тебірентер сәтте қазақ елінің еркіндігі, бостандығы жолында бас тіккен азаматтардың, солардың қатарында бұл күнге жете алмай, туған Қазақстанның егеменді ел, тәуелсіз мемлекет болғанын көре алмай өмірден өткен желтоқсан құрбандарының рухына тағзым етіп, еске алуды парыз санаймын... Тәуелсіздіктің біздің бәрімізге артар міндеті мол. Енді еңселі ел болудың жолына шындап түсуіміз керек. Әулетіміздің асуы да, дәулетіміздің тасуы да өз қолымызда. Кең—байтақ жеріміздің байлығы осы даланың түпкілікті халқына да, тағдыр қосып бірге өмір сүріп жатқан өзге ұлт өкілдеріне де молынан жетеді. Не істесек те ақылмен істейік, арзан ұранға ермейік, ұшпа сезімге ерік бермейік дегім келеді. Әсіресе жастар салқынқандылықтан, үлкенді сыйлаудан, сөзге тоқтаудан айнымаса, қашанда достыққа адал болса, бауырмашыл, кеңпейіл болса, халықтың атына сөз келтіретін ұстамсыздық атаулыдан аулақ жүрсе деп тілейік. Тарих көші ұзақ. Асықсақ та аптықпайық. Қазақстанның көп ұлтты халқының жұлдызы жоғары болатынына, туған елімізде дәулетті де сәулетті өмір орнайтынына кәміл сенемін» [2, 3 б.]. Қазақстанның Тәуелсіздігін ресми түрде ең алғаш болып мұхиттың арғы жағында жатқан Америка Құрама Штаттары мойындады, екінші болып айдаһардай айбарлы Қытай, сонан соң Ұлыбритания мойындады. Оның артынан Моңғолия, Франция, Жапония, Оңтүстік Корея және Иран Ислам мемлекеті мойындады. Иран — Қазақстанның тәуелсіздігін мойындаған алғашқы мұсылман мемлекеті. Ал «Тәуелсіздігімізді ең алғаш болып бауырлас Түркия мемлекеті мойындады» деген сөздің ақиқат еместігін білгеніміз жөн. Түркия алғаш болып Қазақстанда өз елшілін ашты, бірақ тәуелсіздігімізді мойындауда он жетінші болды. Бұл деректі еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін Сыртқы істер министрінің орынбасары қызметін атқарған, елдің сыртқы саясат тұжырымдамасы авторларының бірі болған Вячеслав Ғиззатов келтірген. Алғашықы күндері әлемнің салмақты елдері мойындап, кейіннен басқа да елдер мойындап жатты. Осылайша әлемдік саясат аренасында ҚАЗАҚСТАН деген мемлекет тәй—тәй басты. Небары бірнеше аптаның ішінде әлемнің көптеген беделді елдері Қазақ елінің тәуелсіздігін мойындап, дипломатиялық қатынастар басталды [3, 58 б.]. АҚШ, Қытай, Ұлыбритания, Германия, Франция, т.б. ірі—ірі мемлекеттер Қазақстанның тәуелсіздігін 1991 жылдың соңына дейін мойындады. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін дербес мемлекет ретінде халықаралық аренаға шықты. 1992 жылы 2 наурызда БҰҰ—на кірді. Сонымен қоса Халықаралық валюта қорына, Халықаралық реконструкция және даму банкісіне, Дүниежүзілік банктің, Халықаралық даму ассоциациясының, Инвестицияға кепілдік беретін көп—жақты агенттіктің, Инвестициялық таластарды шешу жөніндегі халықаралық орталықтың, дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мүшесі болды. Осыдан жиырма жыл бұрын Қазақстанның мемлекетік тәуелсіздігі туралы заң қабылданғаннан кейін ғана халқымыз өз мемлекеттігін, шынайы тарихы мен мәдениетін қайта түлетуге жігерлене құлшыныспен кірісті, елдің ішкі және сыртқы саясатын, өзіміз бұрын өмір сүрген қоғамнан түбірінен өзгеше жаңа, демократиялық қоғам құру принциптерін дербес айқындады. Әрине, ең алдымен бұрынғы жүйенің құлауының зардаптарын, әлеуметтік—экономикалақ күйреу мен дағдарысты бастан кешірдік. Соған қарамастан Қазақ мемлекеті өркендеуде өз жолын таба біліп, өркениетке өз үлесін қоса бастады.