Қазақстан аумағында темірдің игеруі​

Қазақстан территориясындағы ежелгі кен өндірісі қола дәуірінен басталды. Ежелгі кен қазбалары - тереңдігі бірнеше метрден он метрге дейінгі шұңқырлар, арықтар, тауашалар, жерасты өткелдері. Тау-кен өндірісінде мүйіз, тас, содан кейін мыс, қола, кейінірек темір балғалары, балшықтары, кетіктері, шоқтары, сондай-ақ таяқшалардан, былғары сөмкелерден және қолғаптардан тоқылған себеттер, сазды шамдар қолданылды.