9-тапсырма. Автор қай жақта сөйлейді? Автордың идея- лық-стилистикалық тұтастандырушы рөліне талдау жасаңдар. Баяндау, суреттеу Менің ойымша... Автор сөзі :Өткен қыс аңшылықта кездесіп қалып Есенейге екі түлкі, үш қара қылшық күзен байлап еді, соны- сын арқаланып кимелеп сөйлейді. Биыл, міне, жер қарадан қасы- на еріп Есенейдің қасқыр алатын арабы иттерін баптап жүр. Өзі де аңқұмар Есеней оның бетін біржо- ла қайтарып тастайтын қатты сөз айтпай келеді. Қолын азғана сер- меп тоқтатып тастайды, бар болға- ны сол-ақ. Осындай өжет жастарды Есеней қатты ұнататын еді. Жиырмаға кел- меген бала жігіттің сөзінің нәрі де, зәрі де бар екен. Осылай өсірермін деп үміт еткен екі ұлы қараше- шектен бір күнде қайтыс болғалы осындай уытты жасқа қызыға қа- рап қалушы еді. Өзімен рулас он ауыл сибанның ішінде үміт етер жастардың бәрін де сыртынан бақы- лай жүретін. Бала жігітке қызыға тұрып түрікпен Мүсірепке қарады - жылы жауап бер дегендей еді.

Қазақстан көлдері туралы мәлімет.

Кең байтақ еліміз көлдерге бай. Көлдер, әсіресе, Қазақстанның солтүстік бөлігіндегі тұйық ойпаңдарда жиі орналасқан. Қазақстанда ірілі - ұсақты 48 мыңнан астам көл бар. Олардың басым көпшілігі ұсақ көлдер болғанымен, 21 көлдің ауданы 100 км2 асады. Көлді аудандар қатарына Каспий маңы және Тұран ойпаттары, Батыс Сібір жазығы, Сарыарқаның аласа таулы бөліктері мен оңтүстік - шығыстағы таулы аудандар жатады.

Қазақстан көлдері шығу тегіне байланысты бірнеше типке бөлінеді. Тектоникалық көлдер қатарына Зайсан, Марқакөл, Қарасор, Теңіз - Қорғалжын тобындағы көлдер, Көкшетау көлдері жатады. Реликті (қалдық) көлдер ежелгі жазықтарға тән. Қазақстанның ең ірі қалдық көлдері - Каспий мен Арал теңіздері. Олар біртұтас су айдыны болған Тетис теңізінің орнындағы қалдық көлдер болып табылады. Мұздық көлдер биік таулы аймақтардағы ежелгі мұз басу аудандарында шоғырланған. Алматы маңындағы Үлкен Алматы көлі шығу тегі жағынан мұздық көл болып табылады.

Еліміздегі көлдердің тереңдігі 2 м-ден 8 м-ге дейінгі аралықта ауытқып отырады, кей жерлерде одан да терең болады. Атап айтқанда, Алакөлдің тереңдігі - 54м, Үлкен Шабақты - 37 м, Шортанды - 31, Марқакөл - 27, Балқаш - 26 м.