6-сыныпқа қазақ тілінен тоқсандық жиынтық бағалау 3-тоқсанОқылымТапсырма1. Мәтіндерді оқып, оларды тақырыбы, жалпы мазмұнын салыстырыңыз. олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтаңыз.101-мәтінСуСусыз ӛмір сүру мүмкін емес. Жер бетінің тӛрттен үш бӛлігін су алып жатыр. Ол –мӛлдір, түссіз. Судың үш күйі болады: сұйық-су, қатты-мұз, газ-бу. Нӛл градустан тӛмендегенде су мұз болып қатады, ал қайнағанда ол буға айналады. Аналарың кір жуғанда далаға жайып қояды. Ол кеуіп кетеді. Неліктен? Себебі күн суды буландырады. Күн қатты ыстық, ал жапырақтар, ӛсімдіктер неге қурап кетпейді? Себебі, ол тамырмен су сорып, оны буландырып жібереді. Жер бетінде су тұщы және ащы су болып бӛлінеді. Ащы су бұл теңіз, мұхит сулары, ал тұщы су ӛзен, кӛл, жер асты сулары. Жердегі әрбір 100 л судың 98 л тұздысу, 2 л тұщы су екен. Кӛл суларының кейбірі ащы, кейбірі тұщы суға жатады.Құрлық бетінде әртүрлі ойыстар кездеседі. Ондай ойысқа су толса, кӛл пайда болады. Кӛлемі әртүрлі. Шағын кӛлдердің ені мен ұзындығы бірнеше ондаған метрден аспайды. Ал ірі кӛлдердің бір шетінен екінші шетіне кӛз жетпейді. Балық ауланады, ауыз су алынады, мал суарылады.Каспий -дүниежүзіндегі ең ірі кӛл. Солтүстігінен оңтүстігіне дейін мың километрден қашықтыққа созылып жатыр. Тереңдігі -800 м. Балық кӛп.Құбырдан алынған су 100% таза бола бермейді. Ол ӛзеннен хлор қосылып, тазартылып келеді. Адам күніне 2 литрге жуық су ішеді екен. Ол -су, шай, шырын, сусын, минералды су. Адам тек қайнатылған су ғана ішу керек. Себебі, қайнамаған судан кейде гипатит ауруына да шалдығып жатады. Оның құрамында микробтар болуы мүмкін.2-мәтінСу -тіршілік кӛзіСу − тіршілік кӛзі. Осы мӛлдір сұйықтыққа бар тіршілік тәуелді. Алайда күнделікті тұрмыстың ажырамас бӛлігіне айналған судың емдік қасиеттері жайында кӛбі біле бермейді. Су адамның шӛлін қандыру немесе тұрмыстық қажеттілігінен басқа да жайларда пайдаға асады. Назарларыңызға судың пайдасы, емдік қасиеттері жайында мәлімет ұсынамыз. Жапон ғалымы Масару Эмото бірнеше жыл бойы судың қасиетін зерттеген. Ол тазартылған суды бір ыдысқа құйып, сол судың жанына адамдар келіп «махаббат», «періште», «рақмет», «бейбітшілік» деген сияқты жақсы сӛздер айтқан. Ғалым осы суды қатырып, суретке түсірген кезде кристалдары керемет әдемі, үйлесімді болып шыққанын байқаған. Ал дәл осы суға «ыза», «соғыс», «қан», «ӛлім» сияқты жағымсыз сӛздер айтқан кезде кристалдары мүлде басқа, бей-берекет, кӛмескі, қара лай болып шыққанын кӛріпті. Жапон ғалымы су біздің барлық эмоциямызды, сезімімізді, сӛзіміз бен дұғамызды, музыканы қабылдайтынын осылай дәлелдеген. Дәрігерлердің айтуынша, сумен емделудің қарапайым әдіс-тәсілі кӛп. Мәселен, суды алдымен қатырып, кейін ерітіп ішуге болады. Тек үстіңгі қабатын тӛгіп тастау керек. Ӛйткені ауыр металдар судың бетіне кӛтеріледі. Осы суды адам күнде таңертең аш қарынға ішіп отырса, емдік қасиеті зор. Адам ағзасы бірден жұмысқа кіріседі. Ағзаға таза суенеді де, ол біздің сұйықтық қанымызға әсер етеді және тазалық ақпаратын жеткізеді. Сӛйтіп бойымыздағы сұйықтықтардың құрылымдануына ықпал жасайды. Адам денесінің 70% судан тұрады. Ендеше ағзадағы судың құрамын өзгерте отырып, сауығуға әбден болады. Помагите Сор​