[5] Оқылым2-тапсырма. Мәтінді оқы. Мәтін бойынша тапсырмаларды орында.Ұшақ қалай пайда болды?Өзге құралдар сияқты ұшақтар да өздігінен пайда болған жоқ. Ұзақ ізденістің, ерен еңбектің арқасындаалғашқы ұшақты жасап, ұшырып, тәжірибе жасаған өнертапқыш ағайындылар Уилбур мен Орвилл Райттар.Райттарға ұшақ ойлап шығаруға өгеликоптер» деп аталатын ойыншық ой салған. Олардың әкесі – Мильтон Райт1878 жылдың көктемінде іссапардан келе жатып, дүкеннен балаларына ойыншық алмақшы болады. Дүкендебұрын-соңды көрмеген ойыншыққа көзі түседі. Бұрамасын бұраса, ызыңдаған дыбыс шығарып, тірі жәндік сияқтыаспанға ұшады. Ойыншықты сатып алып, екі ұлына апарады. Ерекше ойыншықтың құны да арзан емес еді. Елуцентке жаңа жейде мен сырты қапталған дұға кітабын сатып алуға болатын. Күні бойы ойнаған балалар анысындырып алады. Қымбат ойыншықты сындырғанға әкесі ұрсады. Ағайындылар rеликоптердің қалай жасалғанынкеру үшін ішін ашады. Уилбур мен Орвилл Райттардың ұшатын құрылғы жасауына осы зат ойтүрткі болады.1) Мәтін мазмұны бойынша жоспар құрастыр:[312) Қарамен белгіленген сын есімдерге салыстырмалы шырайдың жұрнағын жалғап, түрлендіріп жаз.​

Қандай да болмасын коғам тәртіпті қажет етеді, оған мүдделі болады. Сондықтан да тәртіп орнауға тиіс. Ал тәртіптің бастауы — әдеп. Өйткені әдебі жоқ қоғамда тәртіптің орнауы екі талай. Ал, тәртібі жоқ қоғамның ыдырамауы да мүмкін емес. Сол себепті де "Адам әдепті болуға тиіс" деген сөз тәртіпті болуы керек дегенді де ұқгырады. Өйткені тәртіп — әдептің бір түрі. Қоғамдағы ең бағалы адам — әдепті адам. Әдепті адамдар - коғамның баға жетпес байлығы, әрі мәртебесі. Қай қоғамда әдеп жоғары қойылса, сол қоғамның абыройы жоғары, түрмысы да бақуатты болады. Бір адамның қандай да бір әдепсіздік ісі міндетті түрде айналасына күйедей жүғып, қоғамға зор зиянын келтіреді. Халыктың: "Бір қарын майды бір күмалақ шірітеді",- дейтіні сондықтан болса керек. Әдеп белгілі бір коғамның рухани кажеттігі негізінде пайда болып, өзіндік белгілері, сипаттары арқылы сол қоғамды құрайтын адамдарды біріктірудің куатты құралы қызметін атқарады. Демек, әдеп - қоғамдағы келісімді іс-қимылды ажарландыратын тетік, адамдар арасын адамгершілік негізде байланыстыратын қоғамдық. құрал. Сондыктан да адамның әдептілігі оның адамдар арасындағы жүріс-тұрысынан, басқалармен қарым-қатынасынан көрінеді. Халық: "Жақсы-жақсы дерсің, ісің түссе білерсің",— деп бекерге айтпаған ғой. Әдептілік заңы салтанат құрған қоғамның абыройы жоғары, тұрмысы сәнді, тіршілігі шуақты болмақ.