Казахский язык : ( у меня с ним плохо, : ​

өңдеу

қазақ ұлттық мәдениетінің ең байырғы, аса құнды салаларының бірі - қолөнері, оның ішінде ою өрнек болып табылады. ою өрнектер әсемдікпен, сәнділіктің белгісі ғана емес, сонымен бірге халықтың арман- ойының, тілек мүддесінің нышаны, осы тұрғыдан алып қарағанда ою өрнектің мазмұндылық ерекшеліктері сан алуан. бүгінгі ұрпақ өзінің ұлттық сезімдерін, өнерін жоғалтпауы қажет. өнер ға жақсы әсер ететін және оны тәрбиелейтін нәзік дүние.оның құндылығы орасан зор. сонау жазу-сызу шыға қоймаған ерте заманда өз ойын тасқа , сүйекке, ағашқа ойып, қашап түсіріп отырған. қазіргі қолөнер саласындағы «сүйек ою өнері», «ағаш ою өнері» деген сөздер сол ерте заманда қалыптасқан ұғымдар. қолөнердің сала-саласында кең қолданылып келген, өнердің өте көне әрі күрделі түрі- ою-өрнек өнері. қазақтың қол тума сәндік өнерінің барлық түрлеріне де оюлар мен өрнектер алғашқы элемент ретінде қолданылады. ою мен өрнек қолөнер бұйымдарының тұтынушылық және эстетикалық мәнін аша түседі. сондықтан да қолөнер заттарының әр қайсысындағы оюлау мен өрнектеуге, әшекейлеуге жіті зер сала білу керек. бір кезде тасқа, ағашқа , сүйекке түсірілген ою-таң келе-келе киізге, алаша, кілем тағы басқа заттарға салынатын болған. ол белгі таң арқылы халық белгілі бір ұғым түсініктерді аңғартып, біліп отырған. бұдан ою-өрнек белгі таң өмір қажетінен туғанын байқауға болады. мысалы, қазақ халқының ерте кезден бергі әдет-ғұрп салты бойынша, бөтен жерге, алыс ауылға күйеуге ұзатылған қыз ң белгілі бір уақыттан кейін төркін жағына сәлемдеме жіберуі тиіс екен. сәлемдемеде жас келіншек өзінің күйеуге шыққаннан кейінгі тұрмыс жағдайын ою-өрнекпен бейнелеп жіберуі шарт болған. қазақтың ұлттық ою-өрнектері мен оның атаулары көп. ою-өрнек тарихына ой жіберсек, көп мағлұмат аламыз, кезеңдерін байқаймыз, уақыт өткен сайын жетіле бергенін көреміз. сонымен, ою-өрнек дегеніміз қ және бейнелеу элементтерінің жүйелі ырғақпен қайталанып , үйлесімді құрылуы.

Америка - екі құрлықты: Солтүстік және Оңтүстік Американы байланыстыратын әлемнің бөлігі. Американың бір бөлігі ретінде Орталық Америка (Теуантепек пен Панама аралықтарының арасында орналасқан) көбінесе солтүстікке немесе оңтүстікке қарай бөлінеді. Солтүстік Американың ең солтүстік нүктесі - Бутия түбегіндегі Кейп Мурчисон (71 50 «N), Аляскадағы Ханзада Уэльстің ең батыс Кейпі (16840» W), Лабрадордағы Чарльздің шығысындағы Мыс (5540 «W). ) Егер материктің оңтүстік шекарасында орналасқан Панама Истмусін алсақ, онда материктің ауданы 20 360 мың км2 болады.Гренландия (2176 мың км2), Канадалық Арктикалық архипелаг (1300 мың км2), Батыс Индия (2400 мың). Геологиялық тарих бойында Солтүстік және Оңтүстік Американың байланыстары әлсіз болған және даму кезеңінде болған Әр континенттегі бөртулер басқалардың көмегінсіз пайда болды, бұл олардың геологиялық құрылымы жоспарының жеке ерекшелігіне әкеледі, бұл олардың әрқайсысында бөлек ескі ядролар мен шекаралас жас бүктелген құрылымдардың болуымен көрінеді.Нақты уақытта континенттер арасындағы континенттік байланыстар соншалықты әлсіз, сондықтан құрылымның ортақтығы жоқ. географиялық аудандастыру жоқ, әр континентте географиялық зоналылықтың ерекше және толығымен орындалған жоспары бар, оның ішінде жақын мұхит пен ішкі аймақтар бар. секторлар. Екі континенттің де бірқатар табиғи ерекшеліктері бар. Солтүстік және Оңтүстік Америка Кордильераның бірыңғай тау жүйесінің болуымен байланысты. Бұл жүйенің болуына байланысты екі континент орография мен асимметрияның негізгі бөлімдерінің меридиандық бағдарымен сипатталады, бұл олардың арасындағы негізгі айырмашылық және Еуразияның орографиялық құрылымының жоспары болып табылады. Еуразиядан айырмашылығы, бұл континенттердің орталық және шығыс бөліктері жазықтар немесе үстірттер, ал батыс шеттері таулы рельефке ие. Кордильера - екі континенттің арасындағы көпір, флора мен фаунаның алмасуын жеңілдетеді, осыған байланысты Солтүстік және Оңтүстік Америка арасында флористік және фаунистік құрамдағы ұқсастықтың кейбір белгілері байқалады. Бірақ бұл ұқсастықтар олардың флорасы мен фаунасының ортақтығы туралы айтуға әлі мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты, Солтүстік Американың Еуразиямен одан да көп ұқсастықтары бар, оны ұзақ уақыт бойы байланыстырды. Құрлықтар арасындағы едәуір айырмашылықтар олардың географиялық орналасуына байланысты. Солтүстік Американың көп бөлігі салқын және қоңыржай жылу аймақтарында, ал Оңтүстік Америка негізінен Ыстық аймақта орналасқан. Бұл континенттер табиғатының зоналық компоненттерінің табиғатындағы үлкен айырмашылықтарды түсіндіреді. Солтүстік Америкада ең үлкен аудандарды тундра және қоңыржай ормандар, ал Оңтүстік Америкада экваторлық ормандар мен саванналар алып жатыр. Ақырында, Солтүстік Америкадағы географиялық аймақтардың табиғатына назар аудару керек. Материктің барлық шығыс аймағында (батыста аймақтау Кордильераның бедерінің әсерімен өзгертіледі), зоналар солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа дейін, ал оңтүстік лобта солтүстіктен оңтүстікке дейін созылады. Солтүстік Американың таңғажайып физикалық географиясының бірі - меридиональды бағытта созылған аймақтардың кең дамуы. Мұның себебі кейінірек қарастырылатын континент бетінің өзіндік конфигурациясы, мөлшері мен құрылымында жатыр. Құрлықтың үлкен бөлігін Америка Құрама Штаттарының аумағы (Аляскада 9,3 млн / км2) және Канада (шамамен 10,0 млн км2) алып жатыр. Vesco-нің Мексика аумағы азырақ (шамамен 2,0 млн км2). Осы елдерден басқа, Солтүстік Америкада Дания (Гренландия) және Франция (Сент-Пьер және Микелон) иеліктері бар.

Ата-баба аманатына қазіргі уақытта қиянат жасай бастағандар көбейіп жатыр. Ата-бабамыз біздерге оқыңдар, елді алға қарай бастаңдар, адал болыңдар, жігіттік немесе қыздық мәртебелеріңді жоғалтпаңдар, деп өсиет қалдырып кеткен. Ал қазіргі уақыттағы жастар, арам жолдарға түсіп, аманатқа қиянат жасап жатыр. Еліміздің сан ғасырлық тарихында мақтаныш тұтар, бүгінгіміз бен келешегіміз үшін ғибрат алар, кеудемізге қиналғанда үміт отын жағар оқиғалар мен Отан алдындағы адал қызметінен үлгі алар ұлы тұлғалар аз болмаған. «Маған туған жердің бір уыс топырағы да қымбат», деп жауға шапқан батырларымыз қаншама. Сол ата-әжелерімізді, аға-апаларымызды еске алсақ біз олармен мақтанамыз,ерліктеріне сүйсіне қараймыз. Олардың қатарында, қазақтың ұлт болып ұйысуын, ұлттық мемлекетіміздің бастауы – Қазақ хандығының құрылуы мен дамуын, өзі отырған тағы емес, билеп отырған халқының бағын ойлап, жау қолына тойтарыс берген хандар мен оларға ел мен мемлекет тұрғысынан ақыл-кеңес берген билер үлестерін жатқызуға болады. Алла Тағала біздің елімізге осыншама кең жерді нәсіп еткенін түсінуге ұмтылсақ, ұшқан құстың қанаты талатын осынау ұлан ғайыр Алтай мен Атырау аралығын ата-бабаларымыз ақ білектің күшімен, ақ найзаның ұшымен қорғап келген. Ата жауымыз болған сан жылдық қарсылас жоңғарлардан даламызды арашалап қалған батырлардың ерлігі туралы дәстүрлі тарихи жырлар, Исатай, Махамбетке т.б. байланысты мұралар, Ресей патшасының отарлау саясатына қарсы көтерілген ұлт-азаттық қозғалыстың басты кейіпкерлері туралы жыр-дастандар біздің ұлттық сана-сезімімізді көтереді. Азаттық қазақтың ежелгі арманы еді. Қазақтың соңғы ханы Кенесары азаттық үшін күресте айрықша қылыш сермеді. Ата дініміз ислам болғандықтан, мұсылмандық сабырлықпен, ұстамдылықпен соғысқан Кенесары жауынгерлері әуелі «Алла» деп, содан кейін «Абылай», «Ақжолтай» деп, өз ерлерінің қадірін бағалай біліп, ұранға айналдырғаны мәлім. Ел басына күн туғанда даналығымен, батырлығымен, парасаттылығымен ел мұңын, халық сырын, тарих үнін түсіне білген, халықтың басын қосқан, халық мүддесі жолында, табандылығында, тапқырлығын да таныта білген хан — Абылай Қазақ халқының күшін тасытты, мәртебесін көтерді, Қазақ елін аса іргелі елге айналдырды. Батырларын, елін сүйген ерлерін, ақын-жырау өнерпаздарын достық –бірлікте ұстап, оларды жүзге бөліп жармады.Абай, Шоқан, Ыбырай және одан кейінгі ақын жазушыларымыз дәуірін қылыштан гөрі қаламның қуатты екенін дәлелдеді. XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басын ала бере тарих сахнасына қазақтың оқығандары шықты. 1937-1938 жылдары яғни, бір жылдың ішінде 125 мың Қазақ зиялысы қырылған. Жоғары білімді қазақтың бетке ұстайтын азаматтарының бар кінәсі — көзі ашық болғаны, өз ұлтының намыс-сезімін жақтағандары ғана. Бүгінгі ұлттық сана-сезіміміздің құны осыншама құрбандықпен келгенін есте сақтағанымыз жөн. Осы асыл азаматтардың үзілген жас, қыршын өмірлері, орындалмаған үміттері, армандары бізге аманат болып қала береді.