Нужно 10 предложений о любом казахском поэте

абай (ибраһим) құнанбайұлы (1845-1904) — ақын, жазушы, қоғам қайраткері, қазіргі қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы, либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор.абай 10 тамыз 1845 ж. қазіргі семей облысының шыңғыс тауларында қарқаралының аға сұлтаны құнанбайдың төрт әйелінің бірінен туған. орта жүздің арғын тайпасының тобықты руынан шыққан билер әулетінен. әкесі өскенбайұлы құнанбай өз заманындағы атақ даңқы алысқа кеткен ң бірі болған. патша өкіметі xix ғасырдың ортасындағы бір сайлауда оны қарқаралы ауданының аға сұлтандығына бекіткен. шешесі ұлжан орта жүздің арғын тайпасынан қаракесек руының шешендікпен, тапқырлық, әзіл әжуамен аты шыққан шаншарлардың қызы «абай» деп жас ибраһимді анасы ұлжан еркелетіп атаған. содан бері бұл есіммен абай тарихқа енді.

абай кунанбаев - великий поэт, писатель, общественный деятель, основоположник современной казахской письменной , реформатор культуры в духе сближения с и европейской культурой на основе просвещенного либерального ислама.

абай родился 10 августа 1845 г. в чингизских горах семипалатинской области (по нынешнему административному делению) от одной из четырех жен кунанбая, старшего султана каркаралинского окружного приказа. семья абая была потомственно аристократической, и дед (оскенбай) и прадед (иргизбай) главенствовали в своем роду в качестве правителей и биев. ему повезло в смысле семейного уюта и воспитания, поскольку и мать улжан и бабушка зере были чрезвычайно обаятельными и одаренными натурами. именно с легкой руки матери данное отцом имя "ибрагим" было заменено ласкательным "абай", что означает "осмотрительный, вдумчивый". под этим именем он прожил всю свою жизнь и вошел в .

Менің туған жерім – қазақстан республикасы. бұл – бай тарихпен, көне мәдениетпен және ерекше табиғатпен ұлы мемлекет. осы тамаша табиғат-ай! бурабайдың қатты қарағайлары, тың жердің алтын егіндері, ұлы даланың ақшыл бетегесі – барлық менің қазақстаным. менiң қазақстаным - ел ыстық қалаулы сонымен аяулы, маңызды, асыл. ғасырлар көп оның жауларынан қоныстандырып, меңгерiп, қорғал қалылу және бүгiн өмiршең бiзге мұраға тапсырылу үшiн ға керек болды. еңбек, тер және қандар, қуаныш және бейнеттер неше өткен ұрпақтар үлесiне тидi. жоңғарлармен соғыстар, патшалықтың қиын кезеңі, ұлы отан соғысы – қазақ халқы көп қайғыларды көзі көрді.      әр қазақстанның азаматы айрықша күнін есте сақтады және онымен мақтанады. 1991 ж. 16 желтоқсанда қазақстан республикасының мемлекеттік саяси тәуелсіздігі туралы конституциялық заң қабылданды. осы жылда біздің тәуелсіздігімізге 21 жыл орындалды. сөз жоқ, қазақстан халқы үшін ұлы күн. бұл барлық еңбекқорлықтың, халықтардың достықтың нәтижесі.      қазіргі қазақстан – егемен, демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. әрине, бізге қайда ұмтылу бар. ғылымды , ауылдарды демесу, жемқорлықты жою керек. бірақ барлық қазақстан жетістіктері алда болады. мен сенемін.      біздің елбасымыз – н.ә.назарбаев, дана , шебер саясатшы, нағыз отаншыл. ол – ата заңның гаранты. біздің ата заңымыз – негізгі тәуелсіздіктің нышандарының бірі. қазақстанда өз мемлекеттік рәміздері бар. олар: ту, елтаңба, әнұран. олар егемендікті, бостандықты, дәстүрлерді, тәуелсіздікті көрсетеді. тәуелсіздік – бұл бүгінгі өмір ғана емес, сонымен қатар, ертеңгі өміріміз - қазақстанның болашағы, оның мүмкіндіктері мен мақсаттары. тәуелсіз болу – өз тағдырына жауап беру деген сөз. 

Тәрбиесiнде отбасының орны ерекше. оны қоғамдық тәрбиенiң қандай саласы болса да алмастыра алмайды. отбасының негiзi өмiрге келтiру ғана емес, оған мәдени - әлеуметтiк ортаның құндылығын қабылдату, ұрпақтың, ата-ң, ұлылардың ақыл-кеңес тәжiрибесiн бойына сiңiру, қоршаған орта, қа, өз қоғамына пайдалы етiп тәрбиелеу. үлкен ұрпақтың тәжiрибесi, өмiрдегi беделi, ақыл-кеңестерi, ата-ананың өз борышын мүлтiксiз орындауы, бiр-бiрiн құрметтеуi – үлкен тәрбие мектебi. дүниеге келген күннен бастап ата-ананың ықпалында болып, өмiрге бағыт берушi тәрбие мектебiнен нәр алады. "қатты тәртiп көрсе күнiнде, өнерiмен қуантады түбiнде. ненi бiлсе жастан, ұядан– өле-өлгенше соны таныр қиядан. өнер - бiлiм берем десең басынан, бер оқуға жасынан, ата - анадан өсiп ұрпақ тараған, жақсы-жаман болса, – соларда",1 деп, хi ғасырда жүсiп ғұн айтқандай, ата-аналар ң жеке ерекшелiктерiн жас күннен танып, соған қарай бағыт - бағдар, тәрбие берудiң маңызы ерекше. ата-ана жақсы тәрбие беруде қоғам алдында жауапты. сыйластық, түсiнiстiк, үлкен жауапкершiлiк сезiмдерi бар отбасы – бақытты отбасы. бақытты отбасында ғана ата-ана және олардың ң өзара қатынасы мазмұнды, берiлген тәрбие сiңiмдi және негiздi. ата-ана тәрбиесiне ерекше мән беруi қажет. ана– тәрбиесiндегi ерекше тұлға. тәрбиенiң негiзi "ананың әлдиiнен" басталады емес пе? ! абай қазақ әйелiнiң, ананың отбасындағы орнын ерекше жырлайды. жалпы, " бойындағы барлық қасиеттер ананың ақ сүтiнен жаралған" деген ғұламалық ойды тарата келе, ол қасиеттердiң мiндеттi түрде тәрбиеленуi қажеттiгi туралы айтады. абай жетiншi қара сөзiнде былай дейдi: "жас анадан туғанда екi түрлi мiнезбен туады. бiреуi iшсем, жесем, ұйықтасам деп туса, бiреуi–бiлсем екен демектiк. не көрсе соған талпынып, жалтұр-жұлтыр еткен болса, соған қызығып, аузына салып, дәмiн татып, тамағына, бетiне басып қарап, сырнай, керней болса дауысына ұмтылып, онан ер жетiңкiрегенде ит үрсе, мал шуласа да, бiреу күлсе де, бiреу жыласа да тұра жүгiрiп, "ол немене", "ол неге үйтедi", " бұл неге бүйтедi" деп, көзi көрген, құлағы естiгеннiң бәрiн сұрап, тыныштық көрмейдi. мұның бәрi өмiрге жаңа келген нәрестенiң жан құрамы, "бiлсем екен, көрсем екен, үйренсем екен" дегенi». қатыгез, зұлым да ақ сүт берген ана алдында бас иген. осы орайда домалақ ананың (нұриланың) "диһнат мама" атану тарихы да қызық. бұлақ басында қара лашықта қалған қарапайым әйел тапқырлық танытып, қарақшылардың терiс қылығына тосқауыл қояды. бұл эпизодтар бүгiнгi ұрпақты ұлы әжемiздiң өнегесiн қастерлеуге, тәлiм алып, оны көкiрегiне орнықтыруға үндейдi. 2 әсiресе, домалақ ананың мейiрiмдiлiкке шақыруы ана алдында бас игiзедi. ұлы жамбыл домалақ ененiң қадiр-қасиетiн, әулиелiгiн терең түсiнiп, үлкен жүрекпен жырлайды. өзi де ұлы анасына тағзым ете тiл қатады. шерхан мұртазаның сөзiмен айтқанда: «ұлы анамыздың артында, батыстан шығысқа, шығыстан батысқа созылып жатқан қыруар ұрпақ бар. олардың iшiнде ержүрек мықтысы да, осалы да жетiп жатыр".3 " хүiii ғасырдың аяғында дүниеге келген пушкин де, хiх ғасырдың орта шенiнде қазақтың кең сахарасында дүниеге келген абай да шешесi мен әжесi берген тәрбие уызын емiп өседi. амал жоқ, 1630 жылдары жазылған словак педагогы ян амос коменскийдiң " аналар мектебi" еңбегi есiңе түседi де, ана құдыретiне амалсыз бас иесiң"4 деп толғанады " ерте жастан тәрбиелеу тағылымдары» мақаласының авторы. ата-ана тәрбие беруде, ата-бабамыздың салт-санасы, әдет-ғұрпында жүргiзiлген үлгi-өнегесiнiң мәнi зор. сөз қадiрiн бiлетiн заманда бiр ауыз сөздiң iшкi мағынасын жете түсiнiп, содан өзiне тәлiм алған ң қасиетiне не жетсiн. сондай -ақ, атамыз жүсiп ғұн өзiнiң "құтты бiлiк" еңбегiнде: ақ сүтпен бiрге сiңген жақсылық айнымайды еш, алғанша ажал қапсырып. ет сүйекпен бiрге бiткен қылығың, өзгермейдi салғанша ажал құрығын. мiне, жүсiп ғұн атамыздың "құтты бiлiк" еңбегiндегi ойлар ана сүтiмен дарыған қасиеттi дәстүрлер халықтың салт-санасынан берiк орын алатындығы айтылған. ға, әсiресе, ана өте жақын келедi. ал отбасы тәрбиесiнде әкенiң де, ананың да орны бөлек. әке мен ана ң алғашқы ұстазы. әсiресе, әкенiң рөлi ер тәрбиелеуде басым. әке ұлына өзiнiң бар өнерiн, естiп-бiлген бiлiмiн түгел үйретуге тырысады. ал ұл өз тарапынан ағаға, әкеге елiктеп, одан үйренген. "ата көрген оқ жонар" деген осыдан шыққан.