Қазақ тілі , 2- сынып, 32-бет, 91 -жаттығу

Кілем[1] (Ковер) — әсемдік үшін, сондай-ақ үйдің жылылығын сақтау, дыбысты бәсеңдету үшін пайдаланылатын түрлі-түсті ою-өрнек салып тоқылған бұйым. Кілем бір немесе бірнеше қабатты, түкті немесе тықыр болып келеді. Түкті кілем бірнеше қабаттан тұрады. Мұндай кілемнің негізі және арқауы жекеленген жіптерден, бірақ бір-біріне тығыз орналасқан түйіндерден тұрады. Жіптердің ұшы біркелкі қырқылғаннан кейін пайда болатын қалың түк мұндай түйіндерді көрсетпей жауып тұрады. Түктің ұзындығы 3 мм-ден 18 мм-ге дейін болады. Ол кілемнің қалыңдығын, мықтылығын арттырумен бірге оны жеңіл (барқыт тәрізді үлпілдек) етіп көрсетеді. Тықыр кілем (кілем, палас, сумаха, шпалер, терме алаша және т.б.) бір өріс жібінен бір қабатты екі жақты тығыз етіп тоқылады.

Қазақтардың ежелгі байырғы қолөнері - кілем жасау. Ең дәстүрлі және атақты:

Сырмак,

TEKEMET

TUSKIIZ,

АЛАША

Сырмақ мозаика техникасын қолданып жасалған. Мозаика техникасын таңдау - бір түсті киізді басқа түсті киізге кесу - кілемнің мақсатына сәйкес келеді, ол әдетте еденге жайылады, бірақ сонымен қатар ішкі интерьердің қабырғаларын безендіруге болады. Сырмақтар өте берік. Жақсы жасалған, олар 50 немесе одан да көп жылға созылуы мүмкін. Жалпы, сырмақ ұстамды, сабырлы түстерімен ерекшеленеді.

Барлық белгілі кілем киіз бұйымдарының ішінде біз тек Сырмақ кілемдерін жасаймыз.