Шахмат ақыл-ой спорт түрі. шахмат сөзінің мағынасы парсышадан патша (шах) өлді (мат) дегенді білдіреді. әлемдегі кең таралған ойындардың бірі саналады. шахмат екі ойыншы арасында шахмат тақтасында ойналады. ойын тақтасы 64 шаршыдан тұрады. ойынның басында әрбір ойыншының иелігінде ақ немесе қара түсті он алты тас (шахмат фигурасы) болады: бір король, бір ферзь, екі піл, екі ат, екі ладья және сегіз пешка. ойынның мақсаты қарсыластың тастарын шабуылдай отырып, корольға мат қою. переведите текст нужен.

Шахмат это игра на ум. шахмат это значит (шах) король, умер(мат). Это игра распространенная по всему миру. Шахмат играют 2 игрока на специальной доске. это доска состоит из 64 ходовых клеток. в начале игры каждый игрок играет со своим цветом белым или чёрным, есть 16 фигур: король, ферзь, 2 слона, 2 ладья и 8 пешек. суть игры поставить мат королю.

Жол белгілері – көлік қозғалысын реттеу және көлік жүргізуші мен жаяу жүрушіге маңайдағы жол жағдайы жөнінде ақпарат беру мақсатында көше мен жол бойына қойылатын арнайы белгілер.1998 жылдан республикада жолда жүрудің жаңа Ережелері қабылданған. Осы ережелерге сай жол белгілері мемлекеттік стандарттар негізінде анықталады. Бұл стандарттар бойынша, жол белгілері 7 топқа бөлінеді:

1ескерту белгілері

2басымдылық белгілері

3тыйым салу белгілері

4міндеттеу белгілері

5ақпараттық-көрсеткіш белгілері

6қызмет көрсету белгілері

7Қосымша тақтайшалар.

Ескерту белгілері жолдың қауіпті бөлігінің жақындағанын хабарлайды. Ол айналасы қызыл жолақпен көмкерілген ақ түсті тең қабырғалы үшбұрыш түрінде жасалып, ортасына қауіп түрін айқындайтын шартты белгілер салынады.

1)  құрылды-құрылатын(ауыспалы өткен шақ)-құрылған(бұрынғы өткен шақ)-құрылар(болжалды келер шақ)-құрылмақ(мақсатты келер шақ).

таныстыр-таныстыратын-(ауыспалы өткен шақ)-таныстырған(бұрынғы өткен шақ)-таныстырар(болжалды келер шақ)-таныстырмақ(мақсатты келер шақ).

дəріпте-дəріптейтін(ауспалы өткен шақ)-дəріптеген(бұрынғы өткен шақ)-дəріптер(бкш)-дəріптемек(мкш).

орында-орындайтын-орындаған-орындар-орындамақ.

таныт-таныйтын-таныған-таныр-танымақ.

ойна-ойнайтын-ойнаған-ойнар-ойнамақ.

байқа-байқайтын-байқаған-байқар-байқамақ.

елесте-елестейтін-елестеген-елестер-елестемек.

үйлестір-үйлестретін-үйлестірген-үйлестірер-үйлестірмек.

Жедел өткен шақ [-ды,-ді,-ты,-ті]

Бұрынғы өткен шақ[-ған-ген,-қан,-кен]

Ауыспалы өткен шақ[-атын,-етін,-йтын,-йтін]

Болжалды келер шақ[-ар,-ер,-р]

Мақсатты келер шақ[-мақ,-бе,мек,-пек]

Түсінікті болу үшігн

Етістік

құрыл

таныстыр

дәріпте

орында

таныт

ойна

байқа

елесте

үйлестір

Ауыспалы өткен шақ

құрылатын

танысатын

дәріптелетін

орындалатын

танытатын

ойнататын

байқататын

елестететін

үйлестіретін

Бұрығы өткен шақ

танысқан

дәріптеген

орындаған

танытқан

ойнаған

байқаған

елестеткен

үйлестірген

Болжалды келер шақ

болар

танысар

дәріптер

орындар

танытар

ойнар

байқар

елестетер

үйлестірер

Мақсатты келер шақ

болмақ

таныспақ

дәріптемек

орындамақ

танытпақ

ойнамақ

байқамақ

елестетпек

үйлестірмек

Бола ма?