Бейорганикалық заттар немесе Анорганикалық қосылыстар , бейорганикалық қосылыстар — хим. элементтердің өзара және бір-бірімен байланысуынан шығатын заттар. Бұған тізбек түзе байланысатын көміртек қосылыстары яғни органик. және полимерлік қосылыстар кірмейді. Қазіргі хим. ғылымы А. қ-дың гомоатомды және гетероатомды түрлерін қарастырады. Гомоатомды А. қ-ға бір ғана хим. элементтің атомдарынан құралатын элементтік немесе жай заттар жатады. Жай заттың қасиеті оның құрамын түзетін элемент атомының қасиеттеріне сәйкес келеді. Элементтердің периодтық жүйесінде орналасқан барлық элементтер түзетін жай заттар металдар мен бейметалдарға бөлінеді. Металдар электрон беруге, бейметалдар электрон қосып алуға бейім. Олардың арасында екі жақты қасиетті амфотерлік заттар бар. Жай заттардың физ. қасиеттеріне олардың термодинамикалық (атомдану энергиясы, энтропия, энтальпия, фазалық өзгеру темп-сы т.б.), кристалхим. (құрылымы, аллотропиясы т.б.), физ.-мех. (қаттылығы, сызықтық және көлемдік ұлғаюы т.б.), электрфиз. (электр өткізгіштігі, концентраттануы т.б.), оптикалық, магниттік т.б. қасиеттері жатады. Жай заттардың хим. қасиеттері олардың тотықсыздандырғыштық яғни бейметалдық қасиеттеріне байланысты. Гетероатомды А. қ-дың ішіндегі ең қарапайымдары — екі элементтен құралған бинарлы заттар. Олар құрамына байланысты кластарға (мыс., гидридтер, оксидтер, галогенидтер) жіктеледі. Бұлардың атаулары анион түзуші элементтің атына -ид жалғауын қосудан шыққан. Екі элемент байланысып бірнеше бинарлы қосылыстар бере алады. Мыс., азот оттекпен қосылып 5 түрлі оксид береді. Олардың (дальтонидтер) құрамы тұрақты, құрылымы молекулалық болып келеді. Бинарлы қосылыстардың ішінде құрамы тұрақсыз, өзгермелілері де кездеседі (бертоллидтер). Бинарлы қосылыстар ионды (тұзтектес), ковалентті және металл тектес болып 3 түрге бөлінеді. Олардың қатарына интерметалдық қосылыстар да жатады (мыс., мыстың құймалары — қола, жез). Бинарлы қосылыстардың өзара әрекеттесуінен күрделі А. қ. шығады. Олардың құрамына үш не одан да көп элементтер енеді. Күрделі заттар: негіздер, қышқылдар және тұздар болып 3 класқа бөлінеді. Қышқылдар мен негіздер табиғаты қарама-қарсы заттар ретінде өзара оңай әрекеттесіп, тұздар түзуге бейім келеді. Тұздар өз кезегінде қышқылдармен де, негіздермен де әрекеттесе алады.
Объяснение:
ainetdinovsnab
28.02.2021
Caf₂ - связь ионная. у атома кальция на внешней оболочке два электрона. атом кальция отдает эти два электрона двум атомом фтора, каждый из которых принимает по одному электрону. при этом у атомов обоих элементов полностью заполняются внешние оболочки. фтор достраивает свою 7-электронную оболочку до 8-электронной. кальций полностью теряет свою внешнюю оболочку, при этом его предыдущая внутренняя оболочка (тоже полностью заполненная 8 электронами) становится внешней. схема образования связи . . . . . : f · + ca + · f : ⇒ [ : f : ]⁻ + [ ca ]²⁺ + [ : f : ]⁻ = °° °° °° °° = f⁻ - ca²⁺ - f⁻ = f - ca - f = caf₂ f₂ - связь ковалентная неполярная. у атома фтора на внешней оболочке 7 электронов. один из них неспаренный. два атома фтора могут объединить два своих неспаренных электрона. при этом образуется новая пара электронов - новая ковалентная связь f - f. а у каждого атома фтора полностью заполняется до 8 электронов внешняя оболочка. (можно сказать по-другому. два атома фтора и друг другу, и принимают друг от друга по одному электрону). схема образования связи: . . . . . . : f · + · f : ⇒ : f · · f : ⇒ : f : f : = f - f = f₂ °° °° °° °° °° °° ca - связь металлическая. атомы кальция легко теряют два своих внешних электрона. в случае ионных соединений эти электроны "забирают" другие, более электроотрицательные атомы, как в первом примере - атомы фтора. но и в отсутствие таких атомов электроны кальция становятся свободными и распределяются во всей толще металла. атомы кальция, лишившись внешних электронов, превращаются в положительно заряженные ионы - катионы кальция ca²⁺. они образуют узлы металлической кристаллической решетки. свободные электроны находятся в междоузлиях этой решетки. и эти электроны удерживают от отталкивания одинаково заряженные катионы кальция (одинаковые заряды, как известно, отталкиваются). схематично этот процесс можно представить так: n ca ⇒ n (ca²⁺ + 2 e⁻) ⇒ n (ca²⁺) + n (2e⁻) ⇒ n [ ca²⁺ ] + 2n [e⁻] of₂ - связь ковалентная полярная. у атома кислорода на внешней оболочке два неспаренных электрона. а у атома фтора - один неспаренный электрон. два неспаренных электрона кислорода спариваются с двумя неспаренными электронами двух атомов фтора. образуются две новые пары электронов - то есть две ковалентные связи o - f. при этом и у атома кислорода, и у атомов фтора полностью заполняются внешние оболочки до 8 электронов. (можно сказать по-другому. кислород отдает два своих электрона двум атомам фтора, каждый из которых принимает по одному электрону. в то же время атомы фтора по одному электрону атому кислорода) однако, поскольку атом фтора более электроотрицательный, вновь спаренные электроны оказываются смещенными в сторону атома фтора. схема образования связи: . . . . . . : f · + · o · + · f : ⇒ : f · · o · · f : ⇒ °° °° °° °° °° °° . . . ⇒ : f : o : f : = f - o - f = of₂ °° °° °° примечание. в схемах внешние электроны обозначены по-разному - точками и кружочками. это связано лишь с тем, что нарисовать схемы, используя только один из этих символов, не получается. никакой разницы между точками и кружочками нет. при переписывании в тетрадь электроны можно обозначать одинаково - или только точками, или только кружочками
Бейорганикалық заттар немесе Анорганикалық қосылыстар , бейорганикалық қосылыстар — хим. элементтердің өзара және бір-бірімен байланысуынан шығатын заттар. Бұған тізбек түзе байланысатын көміртек қосылыстары яғни органик. және полимерлік қосылыстар кірмейді. Қазіргі хим. ғылымы А. қ-дың гомоатомды және гетероатомды түрлерін қарастырады. Гомоатомды А. қ-ға бір ғана хим. элементтің атомдарынан құралатын элементтік немесе жай заттар жатады. Жай заттың қасиеті оның құрамын түзетін элемент атомының қасиеттеріне сәйкес келеді. Элементтердің периодтық жүйесінде орналасқан барлық элементтер түзетін жай заттар металдар мен бейметалдарға бөлінеді. Металдар электрон беруге, бейметалдар электрон қосып алуға бейім. Олардың арасында екі жақты қасиетті амфотерлік заттар бар. Жай заттардың физ. қасиеттеріне олардың термодинамикалық (атомдану энергиясы, энтропия, энтальпия, фазалық өзгеру темп-сы т.б.), кристалхим. (құрылымы, аллотропиясы т.б.), физ.-мех. (қаттылығы, сызықтық және көлемдік ұлғаюы т.б.), электрфиз. (электр өткізгіштігі, концентраттануы т.б.), оптикалық, магниттік т.б. қасиеттері жатады. Жай заттардың хим. қасиеттері олардың тотықсыздандырғыштық яғни бейметалдық қасиеттеріне байланысты. Гетероатомды А. қ-дың ішіндегі ең қарапайымдары — екі элементтен құралған бинарлы заттар. Олар құрамына байланысты кластарға (мыс., гидридтер, оксидтер, галогенидтер) жіктеледі. Бұлардың атаулары анион түзуші элементтің атына -ид жалғауын қосудан шыққан. Екі элемент байланысып бірнеше бинарлы қосылыстар бере алады. Мыс., азот оттекпен қосылып 5 түрлі оксид береді. Олардың (дальтонидтер) құрамы тұрақты, құрылымы молекулалық болып келеді. Бинарлы қосылыстардың ішінде құрамы тұрақсыз, өзгермелілері де кездеседі (бертоллидтер). Бинарлы қосылыстар ионды (тұзтектес), ковалентті және металл тектес болып 3 түрге бөлінеді. Олардың қатарына интерметалдық қосылыстар да жатады (мыс., мыстың құймалары — қола, жез). Бинарлы қосылыстардың өзара әрекеттесуінен күрделі А. қ. шығады. Олардың құрамына үш не одан да көп элементтер енеді. Күрделі заттар: негіздер, қышқылдар және тұздар болып 3 класқа бөлінеді. Қышқылдар мен негіздер табиғаты қарама-қарсы заттар ретінде өзара оңай әрекеттесіп, тұздар түзуге бейім келеді. Тұздар өз кезегінде қышқылдармен де, негіздермен де әрекеттесе алады.
Объяснение: