Я. Купала. Паэма “Магіла льва” 1. У аснове сюжэта твора: 1) падзея, якая адбывалася ў XVIII стагоддзі; 2) гісторыя, якую паэт пачуў ад свайго дзеда; 3) сон, які прысніўся аўтару пасля наведвання Магілёва; 4) народнае паданне пра ўзнікненне горада Магілёва; 5) народная чарадзейная казка аб тым, хто пабудаваў Магілёў. 2. Ва ўступе твора аўтар ставіць пытанне: 1) Куды народ павінен ісці далей і што рабіць? 2) У чым “прычына… крыўд і бед” народных? 3) Ці можа адзін чалавек змяніць ход падзей гісторыі? 4) Калі беларускі “народ дачакаецца залацістага, яснага дня”? 5) Што неабходна зрабіць для таго, каб усе людзі жылі ў шчасці? 3. Першы раздзел паэмы з’яўляецца: 1) пралогам; 2) экспазіцыяй; 3) завязкай; 4) кульмінацыяй; 5) развязкай. 4. Памяняйце пункты сюжэта так, каб яны адпавядалі паслядоўнасці падзей, апісаных у паэме. 1) Аднойчы Наталька пайшла ў панскі двор. З таго часу ў вёсцы яе не бачылі. 2) Машэку пахавалі ў пушчы, а непадалёку, на гары, паклалі ў зямлю косці яго ахвяр. 3) З дзяцінства Машэка і Наталька сябравалі. Калі выраслі, то паміж імі ўспыхнула каханне. 4) У даўнія часы на месцы сучаснага Магілёва была дзікая пушча. У ёй жыў Машэка. 5) Дачакаўшыся вясны, Машэка ўцёк з вёскі ў пушчу. Яго імя стала наводзіць жах на ваколіцы. 5. Кульмінацыяй у паэме з’яўляецца эпізод, калі: 1) у час аднаго “палявання” Машэка сустрэў карэту, у якой ехала Наталька з баярынам; 2) Наталька забівае соннага Машэку і прыносіць гэтую навіну ў вёску; 3) з кожным днём расла помста ў сэрцы Машэкі. Ён, дачакаўшыся вясны, уцякае ў пушчу; 4) адбылася сустрэча Наталькі і Машэкі праз гады; 5) Машэку выпала чарга гнаць плыты на Украіну. Калі ён вярнуўся дадому, то даведаўся аб тым, што Наталька жыве ў доме баярына. 6. Наталька ў паэме: 1) забіла соннага Машэку і прынесла гэтую вестку ў вёску; імкнецца да матэрыяльнага дабрабыту; 2) дзіця сяла і грамады; стала каханкай баярына па добрай волі; забывае сорам, зракаецца родных і блізкіх; 3) была найпрыгажэйшай сярод вясковых дзяўчат; 4) з малых гадоў сябравала з Машэкам, потым нечакана здрадзіла яму; 5) паўстае як народная выратавальніца; “спазнаўшы панскія раскошы, не мела сіл змагчы ў пустошы і адзіноцтва, і жуды”. 7. Машэка ў творы: 1) рамантычны герой; чалавек незвычайнай сілы, моцнай волі, для якога немагчымы кампрамісы; з дзяцінства быў закаханы ў Натальку; 2) “натуру меў ён залатую, як бы агнём патульным быў”; добры, сардэчны, нікому крыўды не рабіў; 3) “разбойнік страшны на ўвесь мір”, “крывавы суд тварыў, караў”; не мог змірыцца са здрадай Наталькі, гэта ў яго душы нарадзіла страшнае пачуццё; 4) натура помслівая, вышэй за ўсіх ставіць сябе, сваю крыўду; прычынай таго, што ён ператварыўся ў разбойніка, стала Наталька; 5) каханне не давала яму “ні спакою, ні прыстання”; ён стаў злачынцам, забойцам; страта кахання азначае для яго страту любові да бліжняга. 8. Аўтар параўноўвае Машэку ў паэме: 1) з зубрам; 2) зайцам; 3) арлом; 4) ваўкалакам; 5) мядзведзем. 9. Праз лёс Машэкі аўтар: 1) перасцерагае ад неабдумных учынкаў, якія губяць душу чалавека; 2) сцвярджае, што каханне мае сілу, якой падуладна ўсё на свеце; 3) асуджае жорсткасць; 4) паказвае жыватворную ролю кахання ў жыцці чалавека; 5) услаўляе дабро, чалавечнасць, высакародства. 10. Прадоўжыце думку. Прага помсты Машэкі – гэта…