?>
Казахский язык 1. Мәтіндегі мәселе бойынша ғалымдардың мақсаты қандай болуы мүмкін? 1 ұА) баламалы энергияны күнделікті өмірге енгізуӘ) зауыттарға ауа тазартқыш фильтрлер орнатуС) қоқыстарды қайта өндейтін зауыттар салуД) балама энергияны зерттеуге грант жариялау2. Бос орындарға қажетті сөздер мен сөз тіркестерін қойыңыз. 2А) Профессор Ә. Жамалиев байланысты зерттеу жұмысына жарты ғасырда жуық өмірін арнады. Кейін Алматы қаласына келгеннен кейін де - 3. Мәтінде берілген сөздерге мағынасы жақын сөздерді табыңыз. 1Пайдалану іс қажет баға болашақ үлкен4.Сіздің ойыңызша, қазіргі кезде баламалы энергия көздерінің зерттеуіне неге көп назар аударады 1ОқылымОлар өз халқына тәуелсіздік және отаршылдық құлдықтан азатық алу жолындағы күресінде көмектесуге ұмтылады. Әрбір адамның және әрбір халықтың жеке өз бостандығына, құқығы мен бүкіл адамзат мәдениетінің жетістіктері мен табыстарына еркін қол жеткізуі үшін күресті. Қазақ зиялылары 1905 жылдан бастап осы мақсатта дала өңірінде қызу қызмет жүргізді. Қазақ зиялыларының көшбасшылары халықтың саяси жағынан көзін ашу үшін оның бойында білімге деген құлшынысты ояту, сауатсыздықты жою қажет екенін түсінді. «Қазақ», «Қазақстан» газеттерінің «Айқап», «Сарыарқа», «Абай» журналдарында олар тек білім ғана өркениетті дүниеге жол ашады, қазақтардың ұлт ретінде сақталуына көмектеседі деп, қазақ халқын білім алуға шақырды А.Байтұрсынов балаларды мектептер мен медреселерде оқытудың маңыздылығын атап көрсетті. Ол балаларды міндетті түрде екі жыл қазақ тілінде оқытуды талап етті, «яғни әрбір халықтың өз тіліне, жазуына және дініне құқығы болуға тиіс» деп санайды. Сонымен бірге ол орысша сауаттылықты да үйрену қажет екенін атап өтті. ХХ ғасырдың басында қазақ зиялыларының қызметінде құқық проблемалары елеулі орын алды, өйткені патша заңдары көшпелі халықтың құқыған қорғамады. Олар патша өкіметіне қазақ халқының әлеуметтік жағдайы туралы хабар жеткізуге, оның құқықтық мүдделерін қорғауға тырысты. Олардың көпшілігі арнаулы заң даярлығынан өткендер еді. Бұл халықтың құқықтық білімін кеңейтуіне, олардың құқықтық білімін байытуы мен тереңдетуіне мүмкіндік берді.5.Ахмет Байтұрсынов оқытудың маңыздылығын қалай атап көрсетті? 1ұХХ ғасырдың басында қандай мәселелер пайда бола бастады? 1ұ6. Берілген сөйлемдердің мәтін мазмұнына сәйкестігін анықтап, «+» «-» таңбасын қойыңыз. 3 ұПерифраздалған сөйлемдер «+» «-»Олар өз еліне бостандық пен отаршылдық құлдықтан азаттық алу жолындағы күресінде көмек көрсетуге тырысқан Олар сол кездегі бұқаралық ақпарат құралдарына білімнің дамуға жол ашатындығын айтып, халыққа үндеу тастады. А.Байтұрсынов арнайы білім беру ұйымдарында оқудың маңыздылығына мән бермеді. А.Байтұрсынов қазақ балалары алдымен өз ана тілінде білім алуы қажет деп санады. А. Байтұрсынов орыс тілінде де білім алуды құптады Қазақ зиялыларының көбісі арнаулы заңгерлік білімнен хабарсыз болды
Ответы
Шоқан Уәлиханов — XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстанда туған ағартушылық мәдениеттің негізін қалағандардың бірі. Өзінің жасындай жарқ еткен ғұмырында философия, этнография, география, экономика мен құқық салаларына атсалысқан әрі зерттеу жұмыстары бүгінгі ғылымда жоғары бағаланатын жазбалардың бірі болмақ.
Шоқан Абылайдан өрбіген ұрпақтардың бірі. Оның балалық шағы Сырымбет тауының бөктерінде өткен. 1847 жылы 12 жасар Шоқанды әкесі сол кездегі ең таңдаулы оқу орны болып есептелген Сібір кадеті корпусына оқуға орналастырады. Оның келешегі үшін бұл оқу орнының атқарар рөлі зор болады. Кадет корпусында Шоқан өзінің зеректігімен ерекшеленген. Тілді тез меңгеріп, өзі қатарлас оқушылардан озық оқыған. "Корпуста ой-өрісі, білімі жағынан Шоқан тез өсті, орыс жолдастарын басып озып отырды. Оған талайлар-ақ, назар аударды. Ол сондай қабілетті еді, өзінен екі жас үлкендердің класындағыларды да білім, идея жағынан басып озды" – деп жазды бірге оқыған досы, этнограф-ғалым Т.Н.Потанин.Сібір кадеті корпусында оқудың соңғы жылдарында-ақ, Шоқан саналы, терең ойлы, жан-жақты білімді, өзіндік қөзқарасы қалыптасқан, туған халқының қажет-мұқтаждарын пайымдап, түсіне алатын, оған барынша пайдалы қызмет етуге әзір екендігін танытқан болатын.